Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
246.3K
Қаралым
202
Орташа
Сұрыптау:
Жас-жастың тілегі бір,
Жібектің түйіні бір.
Жібектің түйіні бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жастың көңілі мен арманы көбіне ұқсас болатынын білдіреді. Жас кезде адам болашақтан көп...
Ақырын ойламаған білгенін істер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның асығыс қимылдап, ойланбай әрекет етуі туралы ескертеді. «Ақырын ойламаған» дегені...
Таңы атып, тауығы шақырған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істің не оқиғаның белгісі анық көрінгенін, жағдайдың аяқталғанын немесе шындықтың ашы...
Заман ауғанда иттер қара қасқа болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — уақыт өзгергенде, бұрынғы таныс нәрсенің өзі басқаша көрінеді. Астарлы...
Балықтың жаны суда.
**Негізгі мағынасы** Балықтың өмір сүруі суға тікелей байланысты, сондықтан бұл мақалдың тура мағынасы — балық сусыз тір...
Екі кісі сөз айтса,
Біреуін де естімейсің.
Біреуін де естімейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп адамның бір уақытта сөйлегенінде айтылған сөздің мәні жоғалатынын білдіреді. Тура ма...
Естігеннен көрген артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуден естіп білгеннен гөрі, өз көзіңмен көріп, нақты тәжірибе арқы...
Көрмеген көлде естімеген құстың үні бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бұрын барып көрмеген көлде, бұрын естімеген құстың үні шығуы мүмк...
Шапшаң жүрсең, шаң жұқпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тез жүрсең, жолдағы шаң киіміңе қонбайды. Астарлы мағынасы — ісіңді ши...
Әділін айтып, ағына тоқтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шындықты жасырмай, әділ сөзге тоқтауды білдіреді. Адам бір іске баға бергенде, өз пайдасы...
Тентек отты тебемін деп, аяғын күйдірер,
Ділмәр шындықты жеңемін деп, тілін күйдірер
Ділмәр шындықты жеңемін деп, тілін күйдірер
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал асығыстық пен орынсыз өжеттіктің зиянын ескертеді. Тентек адам отты тебемін деп, өз аяғын...
Өткелден өткенше қызынды алайын,
Өткен соң аузынды ұрайын.
Өткен соң аузынды ұрайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сақтық пен алдын ала ойлаудың мәнін білдіреді. Тура мағынасында: өткелден өтерде біреудің...
Пайдасыз сөзге елікпе,
Пайдалы сөзден зерікпе.
Пайдалы сөзден зерікпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сөздің салмағын ажырата білуге шақырады. Тура мағынасында, пайдасыз, бос сөзге ерм...
Құлақ не естісе, ауыз соны айтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам естігенін, көргенін немесе көңіліне түйгенін сөйлегенде қайталайтынын білдіреді. Тур...
Өнермен ғайыпты болжауға болады.
**Негізгі мағынасы** Өнері бар адам көп нәрсені сыртқы белгісіне қарап-ақ аңғара алады деген ой айтылады. Мұндағы «ғайып...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.