Сөзге батыр, іске пақыр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Сөзге батыр, іске пақыр» деген мақал сөзді көп сөйлеп, уәде беруге келгенде мықты, ал нақты іс жасауға келгенде әлсіз адамды сынайды. Мұндай кісі тілімен тау қопарғандай болып көрінгенімен, шын еңбек пен жауапкершілікке келгенде жалтарады. Астарлы мағынасы — адамды сөзбен емес, іспен бағалау керек. Құр мақтан, бос уәде, жел сөздің құны жоқ екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «батыр» сөзі тура мағынасында ерлік иесін білдірмейді, мұнда ол сөзге келгенде өктем, шешен, тайсалмай сөйлейтін адамды аңғартады. Ал «пақыр» — кедей ғана емес, дәрменсіз, әлсіз, іс жүзінде қауқары аз деген бейнелі мәнде қолданылған. Яғни сырттай адуынды көрінгенімен, істің басын ұстай алмайтын мінез осылай әшкереленеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өте орынды. Әсіресе әлеуметтік желіде көп уәде беріп, бірақ жұмысқа келгенде нәтиже көрсетпейтін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу жоба туралы ұзақ сөйлеп, өзін мықты көрсетеді, бірақ белгіленген мерзімде ештеңе бітірмесе, оны «сөзге батыр, іске пақыр» деп сипаттайды. Бұл — сөзден бұрын іс маңызды екенін ұқтыратын тәрбиелі ескерту.