Ұзақтай шулайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырт көзге көп сөйлеп, қатты даурығып, мәнді іс тындыра алмайтын адамға қатысты айтылады. Тура мағынасында ұзақтың даусы сықылықтап, шуы көп естілгенімен, ол айқайдың өзінен басқа пайда әкелмейді. Астарлы мағынасы — бос сөзге салынып, шу шығарып жүргеннің сөзі көп те, салмағы аз екенін меңзейді. Халық мұнымен адамды артық даңғазаға емес, істің нәтижесіне қарауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ұзақ» — көп шиқылдап, мазасыз үн шығаратын құс. Сол құстың шуы бейнелі түрде даурықпа, байбаламшыл адамға теңеледі. «Шулайды» сөзі тек дыбыс көтеруді ғана емес, орынсыз айқай, бос әуре-сарсаңды білдіреді. Яғни образ арқылы мінездің жеңілтек, пайдасыз тұсы ашылады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал әлеуметтік желіде көп шу шығарып, бірақ нақты әрекет жасамайтын адамдарға да сай келеді. Мысалы, біреу топ ішінде үнемі сынап, айқайлап сөйлейді, бірақ істі ұйымдастыруға үлес қоспайды. Сондайда ел оның «ұзақтай шулайтынын» айтып, бос сөзден гөрі нақты іске шақырады.