Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
246.4K
Қаралым
202
Орташа
Сұрыптау:
Отыр көтенім он ай.
**Негізгі мағынасы** «Отыр көтенім он ай» деген мақал адамның бір істі асықпай, сабырмен күтіп, өз уақыты келгенде ғана...
Иегіне тағалы ат тайғандай.
**Негізгі мағынасы** Иегіне тағалы ат тайғандай деген мақал бір істің не жағдайдың мүлде орнықсыз, сенімсіз, берік емес...
Белгі болса, жолдан адаспас,
Білімді болса, сөзден жаңылмас.
Білімді болса, сөзден жаңылмас.
**Негізгі мағынасы** Белгісі, бағдары бар адам жолда адаспайды; ал білімі, түсінігі бар адам сөйлегенде шатыспайды. Бұл...
Ұранға сенбе, Құранға сен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жалған айқайға, бос сөзге, сыртқы ұранға ермеу керек екенін ескертеді. «Ұран» — к...
Көңіл - қазы, кез - таразы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі көңілі мен өмірдегі әрекетін таразылап қарауды білдіреді. «Көңіл» — адамның...
Тамыздығын тапсаң, тас та жанады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дұрыс амалын, от тұтататын тұтандырғышын тапсаң, тастай қатты нәрсенің...
Ойы шолақтың сөзі олақ.
**Негізгі мағынасы** Ойы шолақ адамның сөзі де шолақ, яғни толық емес, ұшқары, жүйесіз болады. Бұл мақал сырттай әдемі с...
Теңіз дәмі - тамшыдан.
**Негізгі мағынасы** Теңіз дәмі тамшыдан білінеді деген ой бар. Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, үлкен теңіздің қасие...
Тура отырып қыңыр ойлама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға орынсыз қырсықпа, өзіңе қолайлы, түзу жағдайды өзің күрделендірме дегенді білдіре...
Айланы алысқа құр,
Пайданы жақынға қыл.
Пайданы жақынға қыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға істі оймен, есеппен істеуді ескертеді. Тура мағынасында — айланы, яғни амал-тәсілд...
Адам көңілден азады,
Тілден жазады.
Тілден жазады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі көңіл күйі бұзылса, мінезі де, ісі де оңай әлсірейтінін айтады. Тура мағынас...
Жалғаймын деп үзіп алма,
Түзеймін деп бұзып алма.
Түзеймін деп бұзып алма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істі абайлап, ойланып істеуді үйретеді. Бір нәрсені жөндеймін, көмектесемін, жақсартам...
Жалғыз жігіттің басына іс түссе,
Ақылынан адасады.
Ақылынан адасады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз адамның қиындыққа тап болғанда сабырын жоғалтуы, асығыс шешім қабылдауы мүмкін еке...
Түрлі-түрлі заман бар, заманға қарай амал бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің бір қалыпта тұрмайтынын, уақыт пен жағдайдың үнемі өзгеріп отыратынын білдіреді....
Аңқаудың аузы ашық.
**Негізгі мағынасы** «Аңқаудың аузы ашық» деген мақал аңғал, сенгіш, ойланбай сөйлейтін адамның сырын білдіреді. Тура м...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.