Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
305.2K
Қаралым
251
Орташа
Сұрыптау:
Жықсаң да, жығылсаң да,
Алысқаның арыстан болсын.
Алысқаның арыстан болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қарсылас та, серік те таңдауда биік талап қоюды меңзейді. Тура мағынасында күрессе...
Әр жердің өлшемі бар,
Әр сөздің мөлшері бар.
Әр сөздің мөлшері бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өз реті, шегі, орынды орны бар екенін айтады. «Әр жердің өлшемі бар» дегені —...
Бір пайда - пайда,
Екі пайда қайда?
Екі пайда қайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның алған пайдасы екі есе көбейсе, соның шын берекеге айналатынын меңзейді. Тура мағы...
Жұдырық жең ішінде түйілер.
**Негізгі мағынасы** «Жұдырық жең ішінде түйілер» деген мақал адамның ішкі дайындықты, сақтықты және күшті алдын ала жин...
Соқыр құлын аттан емшек іздейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында: көзі көрмейтін құлын өз анасын таппай, бөтен аттан емшек іздеп әуреге т...
Сөзшеңді үндемеген жеңеді.
**Негізгі мағынасы** «Сөзшеңді үндемеген жеңеді» деген мақал көп сөйлеп, артық сөзге әуес адамның кейде ұтылатынын меңз...
Тілмен байланған қолмен шешілмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің күші кейде істен де, қол күшінен де өткір екенін білдіреді. Тура мағынасында бір н...
У ішсең де уытын тауып іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — уды ішсең де, оның уытын, яғни әсері мен күшін толық сезініп іш деген...
Ерліктік шарты - өзіне сенгендік.
**Негізгі мағынасы** «Ерліктік шарты - өзіне сенгендік» деген мақал ерлік пен батырлықтың ең басты негізі — адамның өз...
Ердің ісі - келісу,
Ездің ісі - керісу.
Ездің ісі - керісу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматтың басты қасиеті — елмен, жұртпен тіл табысып, мәмілеге келе білу екенін білдір...
Тасқа тары, мұзға бидай еккен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тарыны тасқа, бидайды мұзға егу, яғни өнім бермейтін, мүлде қолайсыз ж...
Замана айнасы - замандас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның өз дәуірін, заман тынысын жақсы тануы үшін жанындағы замандасы...
Ұзында өшім, қысқада кегім жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі мінезін, сабырын және кең пейілін танытады. Тура мағынасында ұзын нәрседен д...
Оншадан мұнша жүріп.
**Негізгі мағынасы** «Оншадан мұнша жүріп» деген мақал аз ғана берекесіз қимылдан, ұсақ-түйек әрекеттен де нәтиже шықпа...
Өзі өрде, сөзі төрде.
**Негізгі мағынасы** «Өзі өрде, сөзі төрде» деген мақал адамның тұлғасы мен сөзі бірдей биік, салмақты болуы керек деге...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.