Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
305.8K
Қаралым
251
Орташа
Сұрыптау:
Діті барға діттеп бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің көкейінде белгілі бір мақсаты, талабы, ниеті болса, соған лай...
Ақылдының сөзінен енші алып қал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылды, көргені көп адамның айтқан сөзін бос жібермей, одан өзіңе пайда, өнеге, сабақ ал...
Ақиқат ағын суды да тоқтатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шындықтың күші өте зор екенін білдіреді. Тура мағынасында ағып жатқан суды тоқтату қиын,...
Істің ақыры жігіттің пақырына қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істі бастау оңай болғанымен, оның соңғы салмағы көбіне сол істі атқарған адамның өзіне тү...
Сөз ине сабақтайды.
**Негізгі мағынасы** Сөз ине сабақтайды деген мақал сөздің өте өткір, дәл тигенде адамға терең әсер ететінін білдіреді....
Әр жіліктің өз майы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр сүйектің өзіне тән майы болады, яғни бір денедегі әр мүшенің өзінді...
Әр таудың түлкісін өз қыраны алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің өзіне лайық адамы болатынын білдіреді. Тура мағынасында, әр тауда жүрген түлкіні...
Іші қуырылмайды, пышағы суырылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі жай-күйі тыныш, ойы орнықты, қамы аз дегенді білдіреді. Тура мағынасында ас...
Керекті тастың ауырлығы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Керек, пайдалы, мақсатқа жеткізетін нәрсе адамға ауыр көрінбейді. Тура мағынасында тас ауыр болады,...
Жол жаман болса,
Атан да сүрінеді,
Атаң да сүрінеді.
Атан да сүрінеді,
Атаң да сүрінеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолдың нашар, кедір-бұдыр болуы ауыр жүк артқан түйені де, жасы үлкен,...
Кең жерде тар отырсаң,
Тар жерде кең отырасың.
Тар жерде кең отырасың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жағдайға бейімделе білуін, сабыр сақтап, ортаға қарай мінез танытуды үйретеді. Т...
Асыққанның асығы таяр.
**Негізгі мағынасы** «Асыққанның асығы таяр» деген мақал адамды сабырлы болуға шақырады. Тура мағынасы бойынша, асығып...
Шайтанға сенген бақсыны тыңдағанша,
Шындыққа сенген жақсыны тыңда.
Шындыққа сенген жақсыны тыңда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жалғанға ермей, ақиқатқа жүгінуді үйретеді. Біреудің сөзі қанша әсерлі болса да, е...
«Ә>> десе, «мә» деген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның айтқанын қайтара салатын, өз ойы мен ұстанымы жоқ, біреудің соңынан ғана ере бере...
Пілден тіл күшті.
**Негізгі мағынасы** Пілден тіл күшті деген мақал сөздің қуаты кейде ең зор күштен де басым болатынын білдіреді. Тура м...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.