Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
246.9K
Қаралым
203
Орташа
Сұрыптау:
Достыққа достық - қарыз іс,
Дұшпаныңа әділ бол.
Дұшпаныңа әділ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қарым-қатынасындағы әділет пен жауапкершілікті үйретеді. Досқа жасаған жақсылықтың ө...
Жаңбыр бір жауса, терек екі жауады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңбыр жауса, теректің жапырағы мен бұтағы су болып, тамшылап екі есе...
Тіл буынсыз, ой түпсіз.
**Негізгі мағынасы** «Тіл буынсыз, ой түпсіз» деген мақал сөздің тоқтамайтын, еркін шығатынын және адамның ойы өте тере...
Дүние - үлкен көл,
Замана - соққан жел.
Замана - соққан жел.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің тұрақсыз, аумалы-төкпелі екенін білдіреді. Дүние үлкен көл сияқты: үсті тыныш көр...
Желмен жарыспа,
Көлеңкеңді қума.
Көлеңкеңді қума.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз әуреге салынбауға, қол жетпейтін нәрсені қуып, босқа күш жұмсамауға үндейд...
Ат аяғынан, адам құлағынан семірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аттың аяғы жүріс-тұрыспен, қимылмен шынығып, семіреді, ал адамның құл...
Балықтың тілін бақа біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің өз жөнін, өз тілін білетін адам болатынын білдіреді. Тура мағынасында балықтың ж...
Көз көруге,
Ақыл білуге,
Жүрек сүюге тоймайды.
Ақыл білуге,
Жүрек сүюге тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы үш қасиеттің шегі жоқ екенін білдіреді: көз әрдайым көргісі келеді, ақыл ү...
Көргеннен көзақы алады.
**Негізгі мағынасы** «Көргеннен көзақы алады» деген мақал адамның бір істі өз көзімен көріп, тәжірибе арқылы үйренетіні...
Тоңған тонын мақтайды,
Адасқан жолын мақтайды.
Адасқан жолын мақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз басына түскен қиындықты ақтауға бейім болатынын білдіреді. Тура мағынасында тоңға...
Із жолға жеткізер,
Жол елге жеткізер.
Жол елге жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ізге ерген адам жол табады, ал жол адамды елге, мақсатты жерге жеткізе...
Терең құдықтың суы тәтті.
**Негізгі мағынасы** Терең құдықтың суы тәтті деген мақалдың тура мағынасы — құдық неғұрлым терең болса, оның суы көбіне...
Көз жеткізер, көз жеткізбегенді сөз жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істің ақиқатын көзбен көрген адам оған анық сенеді, ал өз көзімен...
Адам баласы үрген мес секілді,
Аузын ашсаң, босап қоя береді.
Аузын ашсаң, босап қоя береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам баласының ішкі сырын, күш-қуаты мен сабырын сақтай білуін астарлап жеткізеді. Тура м...
Көз жұмбай дария кешпек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көзді жұмып алып дариядан өту мүмкін емес, өйткені суға батып кету қауп...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.