Мақалдағы сөздер

Жетесіз деген не?

сын есім рус.невоспитанный, бестолковый, безродный

Мағынасы

Тәрбиесі кем, көргенсіз, жөн білмейтін; ақылы таяз, айтқан ақыл-кеңесті бойына сіңірмейтін адам.

  1. Кей тіркестерде түп-тамырын, ата-тегін білмейтін, текті тәрбие көрмеген деген мәнге жақын келеді.

Мақалдарда

Мақалдарда жетесіз — жеті атасын білмейтін, сөз өтпейтін, ақылсыз батыр мен мақтаншақ баланың бейнесі; бұл — адамға берілетін қатқыл сын.

Мысалдар

  • Жетесіз адамға қанша түсіндірсең де, бәрібір өз дегенін істейді.
  • Үлкенге тіл тигізу — жетесіздіктің белгісі.

Мағыналас сөздер

ақылсызтәрбиесізкөргенсізнадан

Қарама-қарсы мағыналы

көргендітәрбиелітекті

«жетесіз» сөзі бар мақалдар 9

  1. Жеті атасын білмеген - жетесіз. Жеті атасын білмеген адамды халық «жетесіз» деп сынайды. Мұндағы тура мағынасы — өз тегін, ата-бабасының кім екенін білмеу…
  2. Жетім бала жасқаншақ,
    Жетесіз бала мақтаншақ.
    Жетім бала көбіне өзіне сүйеніш аз болғандықтан, көпшілік алдында именшек, қысылшақ келеді. Ал жетесіз бала — тәрбиесі кем, ақылы…
  3. Атасыз ұл - жетесіз ұл. «Атасыз ұл - жетесіз ұл» деген мақалдың тура мағынасы — әкесі жоқ ұлдың тірегі кем болып көрінуі. Астарлы мағынасы — балаға әке…
  4. Жетесіз ұл
    жеті атасын қаздырады.
    Жетесіз ұл — ақылсыз, тәрбиесіз, жөн білмейтін бала. Мұндай бала өз орнын таппай, ата-бабасының қадірін түсінбей, түп-тамырын…
  5. Көре тұра айтпасаң, көргенсіз дер,
    Біле тұра айтпасаң, жетесіз дер.
    Бұл мақал адам көріп-біліп тұрған шындықты айтпай, үнсіз қалса, оны жөн білмейтін, тәрбиесіз, бейқам адам деп бағалайтынын…
  6. Жетесізге айтқан сөз
    Желмен бірге кетеді.
    Бұл мақал ақылы, түсінігі, ой-пайымы әлсіз адамға айтылған сөздің пайдасы аз екенін білдіреді. Тура мағынасында, жел ұшырып…
  7. Жетесіз әйел ер қадірін білмес. Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы мен тәрбиесі кем, түсінігі таяз әйел ер адамның қадірін жете бағаламайды. Астарлы мағынасы…
  8. Жетесіз батыр тез өлер. «Жетесіз батыр тез өлер» деген мақал тура мағынасында батырдың ақылы болмаса, ерлігі ұзаққа бармайтынын білдіреді. Астарлы…
  9. Жетесізге сөз өтпейді. «Жетесізге сөз өтпейді» деген мақал ақылсыз, түсінгісі келмейтін, өз дегенінен қайтпайтын адамға қанша айтсаң да өнеге…