Мақалдағы сөздер

Жетесіз деген не?

сын есім рус.бестолковый, неразумный; невоспитанный

Мағынасы

Ақылы мен санасы таяз, ойсыз, жөн білмейтін; айтқан ақыл-кеңесті бойына сіңірмейтін адам.

  1. Тексіз, тәрбиесіз, көргенсіз деген мәнде де айтылады.

Мақалдарда

Мақалдарда жетесіз — жеті атасын білмейтін, сөз өтпейтін, ақылсыз батыр мен мақтаншақ баланың бейнесі; бұл — адамға берілетін қатқыл сын. «Пышақ болмас жетесіз» мақалында сөздің тура мағынасы ойнатылады: сапқа кіретін жетесі жоқ пышақ болмайды.

Мысалдар

  • Жетесіз адамға қанша түсіндірсең де, бәрібір өз дегенін істейді.
  • Үлкенге тіл тигізу — жетесіздіктің белгісі.

Мағыналас сөздер

ақылсызтәрбиесізкөргенсізнадан

Қарама-қарсы мағыналы

ақылдысаналыкөргенді

«жетесіз» сөзі бар мақалдар 10

  1. Жеті атасын білмеген - жетесіз. Жеті атасын білмеген адамды халық жетесіз деп сынайды: ақыл-парасаты, тәрбиесі жетпеген, өзінің кім екенін түсінбеген адам…
  2. Жетім бала жасқаншақ,
    Жетесіз бала мақтаншақ.
    Жетім бала көбіне өзіне сүйеніш аз болғандықтан, көпшілік алдында именшек, қысылшақ келеді. Ал жетесіз бала — тәрбиесі кем, ақылы…
  3. Атасыз ұл - жетесіз ұл. Ескі түсінікте ер баланың тәрбиесі әкенің қолында болған: ұлға ер мінезді, еңбекті, ел ішіндегі әдепті әке үйретеді деп саналған…
  4. Жетесіз ұл
    жеті атасын қаздырады.
    Жетесіз ұл жеті атасын қаздырады: тәрбие-тағылымы жоқ, ақылы мен абыройы кем ұлдың қылығы үшін ел оның жеті атасына дейін…
  5. Көре тұра айтпасаң, көргенсіз дер,
    Біле тұра айтпасаң, жетесіз дер.
    Бұл мақал адам көріп-біліп тұрған шындықты айтпай, үнсіз қалса, оны жөн білмейтін, тәрбиесіз, бейқам адам деп бағалайтынын…
  6. Жетесізге айтқан сөз
    Желмен бірге кетеді.
    Бұл мақал ақылы, түсінігі, ой-пайымы әлсіз адамға айтылған сөздің пайдасы аз екенін білдіреді. Тура мағынасында, жел ұшырып…
  7. Жетесіз әйел ер қадірін білмес. Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы мен тәрбиесі кем, түсінігі таяз әйел ер адамның қадірін жете бағаламайды. Астарлы мағынасы…
  8. Жетесіз батыр тез өлер. «Жетесіз батыр тез өлер» деген мақал тура мағынасында батырдың ақылы болмаса, ерлігі ұзаққа бармайтынын білдіреді. Астарлы…
  9. Жетесізге сөз өтпейді. «Жетесізге сөз өтпейді» деген мақал ақылсыз, түсінгісі келмейтін, өз дегенінен қайтпайтын адамға қанша айтсаң да өнеге…
  10. Пышақ болмас жетесіз,
    Өзі болған жігіттің
    Тегін сұрап не етесіз?
    Жетесіз нәрседен пышақ болмайды, яғни бойында негізі, ішкі қасиеті жоқ нәрседен іске жарайтын зат шықпайды. Ал өзі болған, өз…