Ақшелегі түскендей ақтарылады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір нәрсенің бар сырын бүкпей, түгел ашып айтуын білдіреді. Тура мағынасында «ақ шелектің ішіндегісі төгіліп қалғанда қалай бәрі көзге көрінсе», сол сияқты адам да ойын, сыры мен шындығын жасырмай жайып салады. Астарлы мағынасы — ашықтық, көп сөйлеу, не болса соны бүкпей төгу, кейде орынсыз шектен тыс ақтарылу.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақ шелек» — ішіндегі затты жасырып тұратын ыдыс. Ол төңкерілсе, ішіндегінің бәрі сыртқа шығып кетеді. Сол бейне адамның ішкі ойын, құпиясын немесе жүрек түкпіріндегі сезімін білдіреді. «Ақтарылады» сөзі де судың, астықтың не басқа заттың төгілуін елестетіп, шындықтың бірден көрініп қалуын әсерлі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әңгімеде өзін ұстай алмай, бәрін бірден айтып жіберетін адамға қатысты қолданылады. Мысалы, біреу жұмыстағы мәселені бастықтан жасырмай, бүге-шігесіне дейін айтып салса, «Ақшелегі түскендей ақтарылады» деп айтуға болады. Бұл сөз кейде шыншылдықты, кейде артық ашылғыштықты да аңғартады.