Ата-анадан жар жақын,
Туысқаннан мал жақын.
«Ата-анадан жар жақын, Туысқаннан мал жақын.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға ең алдымен өмірлік серік болып қосылған жардың орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынада ата-ана мен туыстан гөрі жардың жақындығы айтылғандай көрінеді. Астарлы мағынасы — үйлі-баранды адам үшін ортақ өмір сүретін, қуанышы мен қайғысын бірге көтеретін жардың қадірі туыстық байланыстан да бетер сезілуі мүмкін. Ал екінші жолдағы «туысқаннан мал жақын» сөзі адамның тұрмыс-тіршілігінде малдың, дәлірек айтқанда күнкөріс пен дәулеттің орны маңызды екенін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жар» — жай ғана жұбай емес, өмірдің тірегі, сырлас әрі серік адам. «Туысқан» — қандас жақындар, ал «мал» — мал-мүлік, дәулет, ырыс пен тіршілік қамы. Халық бұл жерде жақындықты тек қанмен емес, күнделікті өмірдегі қажет пен жауапкершілікпен өлшейді. Яғни адамға кейде жанашыр серік те, тұрмысқа қажет несібе де ерекше бағалы болады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал отбасы құндылығын, жұбайлар арасындағы сыйластықты және тұрмыс жауапкершілігін түсіндіруде қолданылады. Мысалы, жас отбасы қиындыққа тап болғанда, ең алдымен бір-біріне сүйеніп, бірге шешім қабылдауы керек деген ой осы мақалмен жеткізіледі.
Týysqannan mal jaqyn.