«Инабат - ер азығы, Инабатты ер - ел қазығы.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Инабат — әдеп, ибалық, көргенділік — ер азаматтың азығы, яғни оны рухани асырайтын, бойына күш беретін қасиет. Ал инабатты ер — ел қазығы: халық сүйенетін, айналасын біріктіретін тірек. Мақал әдептілікті әлсіздік емес, мықтылықтың негізі деп көрсетеді. Үлкенді сыйлайтын, сөзін ойланып айтатын әдепті адам ғана елдің сеніміне ие болып, қиын кезде тұтқа бола алады. Батырлық пен шешендіктен бұрын адамдық әдеп тұрады деген ой.

Образдар мен теңеулер

«Азық» — жолға алатын тамақ, тіршіліктің қоры: көшпелі ер ұзақ сапарға азықсыз шықпайды. Инабатты азық деп атау әдепсіз адамның жолы ұзаққа бармайтынын аңғартады. «Қазық» — жерге қағылатын, мал байлайтын, үйдің бауын бекітетін тірек; аспандағы Темірқазық та жұлдыздар айналатын орталық. Ел қазығы — сол тірек, айналасы соған байланады. «Азығы — қазығы» ұйқасы мен «инабат» сөзінің екі жолда да басында тұруы мақалды ширатады.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды әдепті, көргенді жігітті мақтағанда, ата-ана ұлына тәрбие бергенде, ел ағаларын құттықтағанда айтады. Интонациясы — мадақ не ақыл. Мысалы, ауылда үлкендерге орын беріп, әр жиынға көмекке келетін жігіт туралы қария: «Инабат — ер азығы, инабатты ер — ел қазығы», — дейді. Өз пікірін айта алмайтын, тым ұялшақ адамды «инабатты» деп мақтау мақалдың мағынасын тарылтады.

Қолданылу жағдаяттары

— Тойда күйеу жігіт қайын жұртының үлкендеріне иіліп сәлем беріп, әр қарияға өзі шай ұсынды. Қыз жақтың ақсақалы мақалды айтып, риза болды.
— Ауыл жиынында жас ауыл әкімі қариялардың сөзін бөлмей, соңына дейін тыңдады. Жиыннан шыққан соң бір ақсақал оны мақалмен мақтады.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.

Мақалдағы сөздер

инабатты — Әдепті, ибалы, сыпайы; ар-ұятын сақтайтын, кішіпейіл, тәрбиелі. Көбіне әйел адамға, жас жігітке қатысты мақтау ретінде …

Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Инабат - ер азығы, Инабатты ер - ел қазығы. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Inabat - er azyǵy,
Inabatty er - el qazyǵy.