Дауды да, жауды да ақыл жеңеді.
«Дауды да, жауды да ақыл жеңеді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Даулы мәселені де, сыртқы жауды да күшпен емес, ақылмен, сабырмен, дұрыс оймен жеңуге болады. Бұл мақалдың тура мағынасы — тартыс пен қауіп-қатердің шешімі ақылға сүйенгенде табылады. Астарлы мағынасы — адам ашуға ермей, жағдайды байыппен бағаласа, ең күрделі түйінді де тарқата алады. Ақыл адамды жөнсіз қадамнан сақтап, жеңіске жеткізеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «дау» — адамдар арасындағы келіспеушілік, ал «жау» — сырттан төнген қауіп, қарсы күш. «Жеңеді» деген сөз мұнда тек соғыс не тартыстағы басымдық емес, мәселені түбегейлі шешу, үстем шығу мағынасында қолданылған. Яғни ақыл — ең сенімді қару, ал сабыр — соның серігі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасылық келіспеушілікте, жұмыстағы дау-дамайда, тіпті әлеуметтік желідегі сөз таласында да өзекті. Мысалы, екі әріптес бір жобаның орындалу жолына келісе алмаса, ашуға берілмей, дәлелді ой, ортақ шешім іздесе, мәселе тез әрі дұрыс шешіледі. Сонда даудың да, «жаудың» да бетін қайтарған — ақыл болады.