Түймең түссе, түйедей әзіл айтады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам кейде болмашы нәрсеге шамадан тыс жауап беретінін, ұсақ мәселені үлкейтіп, орынсыз сөзге немесе әжуаға ұрынатынын білдіреді. Тура мағынасында, түйме секілді ұсақ зат түссе де, оны түйедей үлкен қылып айту — қисынсыз әрекет. Астарлы мағынасы: кейбір адамдар сылтау тауып, шектен тыс қалжыңдап не мысқылдап, мәселенің мәнін бұрмалайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «түйме» — болмашы, ұсақ нәрсенің бейнесі. Ал «түйе» — өте үлкен, салмақты заттың өлшемі. Екі сөздің қарама-қарсылығы әсірелеуді көрсетеді: кішкентайды үлкен ету, титтей себептен алып әңгіме шығару. «Әзіл айтады» дегені кейде орынды қалжың емес, мысқылға, кекесінге жақын сөзді де аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста немесе отбасында ұсақ түсінбестікке бола ұзақ дауға айналып кететін жағдайларға дәл келеді. Мысалы, бір қызметкердің қате жіберген кішкентай файлын әріптесі бүкіл жиналыста әжуалап, оны үлкен мәселе етіп көрсетсе, осы мақал еске түседі. Мұндайда сабыр сақтап, нәрсені өлшемімен айту керек.