Бала тапқандікі емес, баққандікі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бала дүниеге әкелумен ғана іс бітпейді, оны өсіріп, тәрбиелеп, қанаттандырған адам нағыз ие саналады. Астарлы мағынасы — ата-аналық жауапкершілік тек туғанмен шектелмейді, баланың мінезі, білімі, адами болмысы дұрыс қалыптасуы үшін үнемі қамқорлық керек. Яғни, балаға ең үлкен күш — дүниеге әкелу емес, оны бағу, баптау, тәрбиелеу.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тапқан» сөзі баланы өмірге әкелген адамды білдіреді, ал «баққан» сөзі оны аялап өсіріп, бар жағдайын жасап, жол көрсеткен жанды меңзейді. «Бағу» бейнесі малды күтіп-баптаумен ұқсас қолданылғанымен, мұнда адам тәрбиесінің жауапкершілігі тереңірек берілген. Бала — жай ғана туған нәресте емес, дұрыс күтім мен мейірімге зәру тұлға ретінде көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ата-анаға, қамқоршыға, тіпті тәрбиешіге де қатысты айтылады. Мысалы, әкесі мен шешесі жұмысбасты болып, баланың оқуына, мінезіне, қауіпсіздігіне мән бермесе, оны әке-шеше атану ғана толық ақтамайды. Ал балаға уақыт бөліп, бағыт беріп, адам қылып өсірген жанның еңбегі ерекше бағаланады.