Қыркың бір төбе,
Мыркың - бір төбе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның немесе бір топтың ішіндегі көптің бір бөлігі мен дара, ерекше бір мүшесін салыстырады. Тура мағынасында «қырық» — көпшілік, «мырқың» — соның арасынан ерекшеленіп тұрған бір адам. Астарлы мағынасы: ел ішінде көптің бәрі бірдей болғанымен, соның ішінен айрықша ақылы, мінезі, сөзі не ісі бар адам бір бөлек тұрады. Кейде бұл сөз көптің ішінде көзге түсетін, бағасы жоғары, салмағы бөлек тұлғаны қадірлеу үшін айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қырық» саны нақты есептен гөрі көптікті білдіретін шартты образ. Ал «бір төбе» деген тіркес биіктік, артықтық, салмақтылық мағынасын береді. Яғни көптің бір жағы бір деңгейде болса, ерекше адам одан оқшау, биігірек көрінеді. Бұл теңеу адамның ел ішіндегі беделі мен даралығын бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұжымда, сыныпта, жұмыста немесе өнер мен спортта ерекше көзге түскен адамды сипаттауға қолданылады. Мысалы, бір мекемеде көп қызметкердің ішінде жауапкершілігімен, білімімен, адамгершілігімен бәріне үлгі болған маманды «қырқың бір төбе, мырқың бір төбе» деп бағалауы мүмкін. Бұл сөз адамның дара қабілетін мойындауды білдіреді.
Myrkyń - bir tóbe.