Құда туралы 40

Құда туралы мақал-мәтелдер құдалық, туыстық және сыйластық мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді.

40
Мақал-мәтел
12K
Қаралым
299
Орташа
Құда болдым дедің бе,
Құйрық-бауыр жедің бе?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың жай ғана сөз емес, екі әулеттің арасындағы берік келісім, сыйластық пен жауапк...
LAT 228
Жарлымен құда болғанша,
Баймен барымталас бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адаммен құдандалы болғаннан гөрі, бай адаммен тартысқа, қақтығыс...
LAT 228
Құдағи құрдасыңдай болсын,
Құдаң шын досыңдай болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың жарасымын, сыйластықтың беріктігін айтады. Құдағи мен құда тек ресми туыс емес...
LAT 228
Құданың дәмі - құйрық-бауыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықта, құданың сыбағасы мен сый-кәдесінде берілетін дәмнің орны бөлек екенін білдіре...
LAT 228
Төрт аяқтыда бота тату,
Адам баласында бажа тату.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдар арасындағы жақындық пен жарасымды байланысты аңғартады. Тура мағынасында, төрт а...
LAT 215
Құдасымен Құдай ұрған ұрысады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың аса нәзік, сыйлы қарым-қатынас екенін білдіреді. Тура мағынасында құда болып қ...
LAT 215
Түйе тұзға келер,
Күйеу қызға келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе тұзды жерге тартылып келеді, ал күйеу қалыңдығын, яғни қыз жағын к...
LAT 198
Қызды таныс алады,
Таныс алмаса, қоныс алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалық, қыз айттыру, отбасын құру ісінде таныстық пен араластықтың үлкен рөл атқаратынын...
LAT 196
Құдаңа бола Құдайыңнан айырылма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстық, құдандалық немесе адаммен арадағы сыйластық үшін өз ар-ожданынан, сенімінен, дұр...
LAT 188
Жиен мыңнан, күйеу жүзден үлкен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа жуық, ал астарлы мәні өте терең. Қазақ ұғымында жиен де, күйеу де...
LAT 181

Ең көп оқылған

Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
LAT 695
Құданың құдасы - құнан қойдың сорпасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың да өз сатылары, өз жақындығы бар екенін аңғартады. Тура мағынасында алыстау, ж...
1 LAT 643
Алыс жермен құда болсаң,
Түйе-түйе ас келер;
Жақын жермен құда болсаң,
Түйе-түйе сөз келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың да жақындық пен қашықтыққа қарай әртүрлі нәтиже беретінін аңғартады. Алыс жерм...
LAT 525
Құда - мың жылдық,
Күйеу - жүз жылдық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құда-жекжаттың арасы ұзақ сақталатынын білдіреді. Тура мағынасында құдалық — екі әулетті...
1 LAT 467
Жиеннің назары жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жиеннің назары, яғни көңілі мен талабына бейжай қарауға болмайтынын аңғартады. Тура мағын...
LAT 456
Бұл бөлімде құда-жекжатқа қатысты қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Құдалық – екі әулетті жақындастыратын берік байланыс, ал мақал-мәтелдер сол байланыстың қадір-қасиетін, әдеп пен жөн-жоралғыны ұрпаққа ұқтырады.

Құда туралы нақылдарда сый-құрмет, татулық, мәміле, бірлік секілді ұғымдар жиі айтылады. Олар құдалар арасындағы қарым-қатынасты реттеуге, сөз мәдениетін сақтауға және отбасылық дәстүрді құрметтеуге бағыт береді.

Бұл мақал-мәтелдер той-томалақта, құдалық келісімінде, үлкендер сөзінде жиі қолданылып, тәрбиелік мағына береді. Саналы ой мен қысқа түйін арқылы адамдарды жарасым мен өзара жауапкершілікке шақырады.