Құда туралы 40
Құда туралы мақал-мәтелдер құдалық, туыстық және сыйластық мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді.
40
Мақал-мәтел
9K
Қаралым
224
Орташа
Сұрыптау:
Құрбысының асқаны құдасынан білінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның қадірі мен деңгейі қасында жүрген, араласқан ортасы арқылы бай...
Бажа бажаны көрсе, басы қышиды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бажа мен бажа арасындағы қарым-қатынастың ерекше, бір жағынан жақын, бір жағынан сынаққа...
Құда болдым дедің бе,
Құйрық-бауыр жедің бе?
Құйрық-бауыр жедің бе?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың жай ғана сөз емес, екі әулеттің арасындағы берік келісім, сыйластық пен жауапк...
Жарлымен құда болғанша,
Баймен барымталас бол.
Баймен барымталас бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адаммен құдандалы болғаннан гөрі, бай адаммен тартысқа, қақтығыс...
Құдасымен Құдай ұрған ұрысады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың аса нәзік, сыйлы қарым-қатынас екенін білдіреді. Тура мағынасында құда болып қ...
Түйе тұзға келер,
Күйеу қызға келер.
Күйеу қызға келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе тұзды жерге тартылып келеді, ал күйеу қалыңдығын, яғни қыз жағын к...
Қызды таныс алады,
Таныс алмаса, қоныс алады.
Таныс алмаса, қоныс алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалық, қыз айттыру, отбасын құру ісінде таныстық пен араластықтың үлкен рөл атқаратынын...
Төрт аяқтыда бота тату,
Адам баласында бажа тату.
Адам баласында бажа тату.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдар арасындағы жақындық пен жарасымды байланысты аңғартады. Тура мағынасында, төрт а...
Құдаңа бола Құдайыңнан айырылма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстық, құдандалық немесе адаммен арадағы сыйластық үшін өз ар-ожданынан, сенімінен, дұр...
Жиен мыңнан, күйеу жүзден үлкен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа жуық, ал астарлы мәні өте терең. Қазақ ұғымында жиен де, күйеу де...
Ең көп оқылған
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Құданың құдасы - құнан қойдың сорпасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың да өз сатылары, өз жақындығы бар екенін аңғартады. Тура мағынасында алыстау, ж...
Алыс жермен құда болсаң,
Түйе-түйе ас келер;
Жақын жермен құда болсаң,
Түйе-түйе сөз келер.
Түйе-түйе ас келер;
Жақын жермен құда болсаң,
Түйе-түйе сөз келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың да жақындық пен қашықтыққа қарай әртүрлі нәтиже беретінін аңғартады. Алыс жерм...
Ағайын мен жекжат арасын,
Майына мінген ат айырады
Немесе оқымаған бата айырады.
Майына мінген ат айырады
Немесе оқымаған бата айырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстар мен құдандалы-жекжаттың арақатынасы кейде өте болмашы нәрседен бұзылатынын аңғарт...
Жиеннің назары жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жиеннің назары, яғни көңілі мен талабына бейжай қарауға болмайтынын аңғартады. Тура мағын...
Бұл бөлімде құда-жекжатқа қатысты қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Құдалық – екі әулетті жақындастыратын берік байланыс, ал мақал-мәтелдер сол байланыстың қадір-қасиетін, әдеп пен жөн-жоралғыны ұрпаққа ұқтырады.
Құда туралы нақылдарда сый-құрмет, татулық, мәміле, бірлік секілді ұғымдар жиі айтылады. Олар құдалар арасындағы қарым-қатынасты реттеуге, сөз мәдениетін сақтауға және отбасылық дәстүрді құрметтеуге бағыт береді.
Бұл мақал-мәтелдер той-томалақта, құдалық келісімінде, үлкендер сөзінде жиі қолданылып, тәрбиелік мағына береді. Саналы ой мен қысқа түйін арқылы адамдарды жарасым мен өзара жауапкершілікке шақырады.
Құда туралы нақылдарда сый-құрмет, татулық, мәміле, бірлік секілді ұғымдар жиі айтылады. Олар құдалар арасындағы қарым-қатынасты реттеуге, сөз мәдениетін сақтауға және отбасылық дәстүрді құрметтеуге бағыт береді.
Бұл мақал-мәтелдер той-томалақта, құдалық келісімінде, үлкендер сөзінде жиі қолданылып, тәрбиелік мағына береді. Саналы ой мен қысқа түйін арқылы адамдарды жарасым мен өзара жауапкершілікке шақырады.