Құда туралы 40
Құда туралы мақал-мәтелдер құдалық, туыстық және сыйластық мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді.
40
Мақал-мәтел
12K
Қаралым
299
Орташа
Сұрыптау:
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Құданың құдасы - құнан қойдың сорпасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың да өз сатылары, өз жақындығы бар екенін аңғартады. Тура мағынасында алыстау, ж...
Алыс жермен құда болсаң,
Түйе-түйе ас келер;
Жақын жермен құда болсаң,
Түйе-түйе сөз келер.
Түйе-түйе ас келер;
Жақын жермен құда болсаң,
Түйе-түйе сөз келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың да жақындық пен қашықтыққа қарай әртүрлі нәтиже беретінін аңғартады. Алыс жерм...
Құда - мың жылдық,
Күйеу - жүз жылдық.
Күйеу - жүз жылдық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құда-жекжаттың арасы ұзақ сақталатынын білдіреді. Тура мағынасында құдалық — екі әулетті...
Жиеннің назары жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жиеннің назары, яғни көңілі мен талабына бейжай қарауға болмайтынын аңғартады. Тура мағын...
Ағайын мен жекжат арасын,
Майына мінген ат айырады
Немесе оқымаған бата айырады.
Майына мінген ат айырады
Немесе оқымаған бата айырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстар мен құдандалы-жекжаттың арақатынасы кейде өте болмашы нәрседен бұзылатынын аңғарт...
Ағайынның қызығы - алыс-беріс,
Құдалықтың қызығы - барып-келіс.
Құдалықтың қызығы - барып-келіс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстық пен құдалық қатынастың берік болуы аралас-құралас, алыс-беріс арқылы нығаятынын б...
Құданы Құдай қосады,
Досты періште қосады.
Досты періште қосады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құда-жекжаттықтың, туыстық байланыстардың жай ғана адам таңдауы емес, үлкен тағдырлы, мән...
Құданы Құдай қосады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құдалықтың, яғни екі жақтың құдаласуы адамның өз еркімен ғана емес, та...
Құдай қосқан құда болады,
Пайғамбар қосқан дос болады.
Пайғамбар қосқан дос болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалық пен достықтың кездейсоқ емес, киелі байланыс екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Құда - Құдайдың аты.
**Негізгі мағынасы** «Құда - Құдайдың аты» деген мақал құдалықтың қазақ өмірінде өте жоғары, қасиетті байланыс саналаты...
Құда да тыныш, құдағи да риза.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалық қатынастың жарасымын, екі жақтың да көңілі тоқ, реніші жоқ, сыйластығы берік болғ...
Қойдың басы - құданың асы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазақ дастарқанында қойдың басы ең қадірлі ас болып, оны құдаға тарту...
Біреу болса - құда, екеу болса - ұя.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз адам көрші-көлеммен, ел-жұртпен араласып, сыйласса — құдадай қа...
Ұлыңды алып қыз берсе - қорлағаны Құдайдың ,
Қызыңды алып ұл берсе - сыйлағаны Құдайдың .
Қызыңды алып ұл берсе - сыйлағаны Құдайдың .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құда түсу, қыз алысып, ұл беру арқылы екі әулеттің арасы жақындап, сыйластықтың күшейетін...
Ең көп оқылған
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Құданың құдасы - құнан қойдың сорпасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың да өз сатылары, өз жақындығы бар екенін аңғартады. Тура мағынасында алыстау, ж...
Алыс жермен құда болсаң,
Түйе-түйе ас келер;
Жақын жермен құда болсаң,
Түйе-түйе сөз келер.
Түйе-түйе ас келер;
Жақын жермен құда болсаң,
Түйе-түйе сөз келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың да жақындық пен қашықтыққа қарай әртүрлі нәтиже беретінін аңғартады. Алыс жерм...
Құда - мың жылдық,
Күйеу - жүз жылдық.
Күйеу - жүз жылдық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құда-жекжаттың арасы ұзақ сақталатынын білдіреді. Тура мағынасында құдалық — екі әулетті...
Жиеннің назары жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жиеннің назары, яғни көңілі мен талабына бейжай қарауға болмайтынын аңғартады. Тура мағын...
Бұл бөлімде құда-жекжатқа қатысты қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Құдалық – екі әулетті жақындастыратын берік байланыс, ал мақал-мәтелдер сол байланыстың қадір-қасиетін, әдеп пен жөн-жоралғыны ұрпаққа ұқтырады.
Құда туралы нақылдарда сый-құрмет, татулық, мәміле, бірлік секілді ұғымдар жиі айтылады. Олар құдалар арасындағы қарым-қатынасты реттеуге, сөз мәдениетін сақтауға және отбасылық дәстүрді құрметтеуге бағыт береді.
Бұл мақал-мәтелдер той-томалақта, құдалық келісімінде, үлкендер сөзінде жиі қолданылып, тәрбиелік мағына береді. Саналы ой мен қысқа түйін арқылы адамдарды жарасым мен өзара жауапкершілікке шақырады.
Құда туралы нақылдарда сый-құрмет, татулық, мәміле, бірлік секілді ұғымдар жиі айтылады. Олар құдалар арасындағы қарым-қатынасты реттеуге, сөз мәдениетін сақтауға және отбасылық дәстүрді құрметтеуге бағыт береді.
Бұл мақал-мәтелдер той-томалақта, құдалық келісімінде, үлкендер сөзінде жиі қолданылып, тәрбиелік мағына береді. Саналы ой мен қысқа түйін арқылы адамдарды жарасым мен өзара жауапкершілікке шақырады.