Ағайынның қызығы - алыс-беріс,
Құдалықтың қызығы - барып-келіс.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал туыстық пен құдалық қатынастың берік болуы аралас-құралас, алыс-беріс арқылы нығаятынын білдіреді. Бір үйдің қуанышы екінші үйге жетіп, бір-біріне қол ұшын созған сайын ағайынның арасы жақындайды. Алыс-беріс тек зат алмасу емес, сыйластықтың, көңілдің, мейірімнің белгісі. Ал құдалықтың қадірі де барып-келісте, яғни көрісіп тұруда, хабарласып, хал-жағдай сұрасуда көрінеді. Ара жиілесе, ынтымақ артады; ара сиресе, байланыс суиды.
Образдар мен теңеулер
«Алыс-беріс» — тек сыйлық не дәм беру емес, туыстықтың жібін жалғап тұратын қарым-қатынас. «Барып-келіс» — құда-жекжаттың бір-бірінен қол үзбей, ізет сақтап жүруін бейнелейді. Мұнда қазақы танымдағы жақындықтың өлшемі мол дүние емес, жиі араласу, құрмет көрсету екені аңғарылады. Яғни қатынастың дәнекері — заттан бұрын ниет.
Қазіргі өмірде
Бүгін де бұл мақал туған-туыс пен құда-жекжаттың ара-қатынасын үзбеуге үндейді. Мысалы, бір отбасы басқа туысына мерекеде дәм апарып, ал екінші жақ қарсы шақырып отырса, байланыс нығаяды. Мұндай араласу адамдарды жақындастырып, салқындықтың алдын алады.
Qudalyqtyń qyzyǵy - baryp-kelis.