Халық туралы 364
Халық туралы мақал-мәтелдер ел бірлігі, намыс, салт-дәстүр мен ортақ мінезді қысқа да нұсқа жеткізеді.
364
Мақал-мәтел
113.1K
Қаралым
310
Орташа
Сұрыптау:
Қонақ ырыздығымен келеді.
**Негізгі мағынасы** Қазақта қонақты күтудің орны бөлек. «Қонақ ырыздығымен келеді» деген мақалдың тура мағынасы — үйге...
Жақсы адам - ел ырысы,
Жақсы сөз - жан ырысы.
Жақсы сөз - жан ырысы.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адам елге тек пайдасын тигізіп қоймайды, тұтас жұрттың берекесін арттырады. Оның адал ісі, ме...
Ырыс алды - ынтымақ.
**Негізгі мағынасы** «Ырыс алды - ынтымақ» деген мақалдың тура мағынасы — береке мен молшылықтың бастауы татулық пен ауы...
Біріккен жүз бытыраңқы мыңды алады.
**Негізгі мағынасы** Біріккен адамдар аз болса да, тізе қосып әрекет етсе, бытыраған көпті жеңеді. Мақалдың тура мағынас...
Бақыр қазан қайнаса,
Бәріміздің ырысымыз.
Бәріміздің ырысымыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір үйдегі бақыр қазан қайнап, ас піссе, одан бәрі дәм татады. Астарлы...
Ел жаусыз болмас,
Жер таусыз болмас.
Жер таусыз болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел мен жердің тыныштығы әрдайым сынға түсіп отыратынын білдіреді. Тура мағынасында, қай...
Халық - дана.
**Негізгі мағынасы** «Халық - дана» деген мақалдың тура мағынасы — көпшіліктің ойы, тәжірибесі және өмірден түйгені тере...
Ер айтса, ел айтқаны,
Елдің қамын жеп айтқаны.
Елдің қамын жеп айтқаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер адамның сөзі жеке басының ғана емес, елдің ортақ ойы мен мүддесін білдіруі керек деген...
Көптік қайда болса, тоқтық сонда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адам жиналған жерде ырыс пен береке молырақ болады деген ой. Астар...
Ынтымақ істі тындырар.
**Негізгі мағынасы** «Ынтымақ істі тындырар» деген мақалдың тура мағынасы — адамдар бірлесіп, ауызбіршілікпен әрекет ет...
Тура ағаш - үйге тіреу,
Тура жігіт - елге тіреу.
Тура жігіт - елге тіреу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура, әділ, мінезі берік адамның қоғамға сүйеу болатынын айтады. Тура ағаш үйді ұстап тұр...
Көпке қорлық жүрмейді.
**Негізгі мағынасы** «Көпке қорлық жүрмейді» деген мақалдың тура мағынасы — көпшілікке жасалған әділетсіздік ұзаққа барм...
Құс жеткен жеріне қонар,
Қонақ қалаған үйіне қонар.
Қонақ қалаған үйіне қонар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құс қай жерге жетсе, сол жерге қонады; қонақ та өзіне ыңғайлы, көңілі...
Аздың атасы бір,
Көптің батасы бір.
Көптің батасы бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аз адам болса да, көп адам болса да түпкі бастау, негіз бір екенін аңғ...
Елді сыйлағаның - өзіңді сыйлағаның.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — елге, жұртқа құрмет көрсеткен адам шын мәнінде өз абыройын да сақтайды...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Жеті атасын білмеген - жетесіз.
**Негізгі мағынасы** Жеті атасын білмеген адамды халық «жетесіз» деп сынайды. Мұндағы тура мағынасы — өз тегін, ата-баба...
Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Алтау ала болса - алдырар.
**Негізгі мағынасы** Төрт адам түгел, яғни ауызбірлікте, тату әрі бір мақсатта болса, кез келген істі жеңіп, нәтижеге же...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
«Халық туралы» мақал-мәтелдер – елдің рухын, бірлік пен ынтымақтың қадірін, жұрттың мінез-құлқы мен ортақ жауапкершілігін бейнелейтін нақыл сөздер топтамасы. Бұл санатта көптің күші, қауымның абыройы, татулық пен тәртіп секілді ұғымдар ұрпаққа өнеге болып айтылады.
Мұндағы мақалдар халықтың өмір тәжірибесінен туған: ел басқару, ағайын арасы, қоғамдық келісім, әділдік пен намыс мәселелерін астарлап жеткізеді. Оқырман бұл бөлімнен ұлттық дүниетанымды танып, қоғамға пайдалы ойды қысқа сөйлеммен түйіндеуге көмектесетін сөз маржанын табады.
Мұндағы мақалдар халықтың өмір тәжірибесінен туған: ел басқару, ағайын арасы, қоғамдық келісім, әділдік пен намыс мәселелерін астарлап жеткізеді. Оқырман бұл бөлімнен ұлттық дүниетанымды танып, қоғамға пайдалы ойды қысқа сөйлеммен түйіндеуге көмектесетін сөз маржанын табады.