Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
63.3K
Қаралым
196
Орташа
Сұрыптау:
Жақсы әйел - зейнет,
Жаман әйел - бейнет.
Жаман әйел - бейнет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы өміріндегі жардың рөлін айтады. Жақсы әйел үйге береке кіргізіп, еріне тірек болып...
Кісі жары кісіге жар болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір адамның жары басқа біреуге шын жар, шын серік бола алмайды. Астарлы...
Атың жақсы болса,
Бүл дүниенің пырағы,
Қатының жақсы болса,
Бұл дүниенің шырағы.
Бүл дүниенің пырағы,
Қатының жақсы болса,
Бұл дүниенің шырағы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы ат пен жақсы жардың адам өміріндегі орнын салыстырып көрсетеді. Тура мағынасында, ж...
Қараша - хан тұсында,
Әйел - ер тұсында.
Әйел - ер тұсында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қоғамдағы әр адамның өз орны, өз салмағы бар екенін білдіреді. "Қараша" — қарапайым халы...
Өз теңін таппаған,
Өмір бойы өкінер.
Өмір бойы өкінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өзіне лайық, тең дәрежелі, мінезі мен көзқарасы үйлесетін жарды, досды не жолдаст...
Хан жарлығынан қатын жарлығы күшті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, әйелдің үй ішіндегі айтқаны кейде ханның жарлығынан да өтімдіре...
Еркек түз сақтайды,
Әйел үй сақтайды.
Әйел үй сақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің отбасы мен тіршіліктегі ортақ қызметін көрсетеді. Тура мағынасында ер адам...
Сиырдың сүті болсын,
Әйелдің асы болсын.
Әйелдің асы болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сиырдың сүті үйге береке, әйелдің жасаған асы отбасына қорек болсын де...
Өттім дей бер арманда,
Жар таппасаң жалғанда.
Жар таппасаң жалғанда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірдегі ең үлкен арманының бірі — адал жар табу екенін білдіреді. «Өттім дей бер...
Жаман қатын байына
Жалғыз атын сойғызар;
Жақсы қатын жолдасын
Жоқтан құрап тойғызар.
Жалғыз атын сойғызар;
Жақсы қатын жолдасын
Жоқтан құрап тойғызар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің отбасындағы орнын салыстыра көрсетеді. Тура мағынасында: жаман қатын үйдің береке...
Жақсы болса алғаның,
Үйіңнен кісі кетпейді;
Жаман болса алғаның,
Шын досың да шеттейді.
Үйіңнен кісі кетпейді;
Жаман болса алғаның,
Шын досың да шеттейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасының берекесі мен әйелдің, жардың қадірін аңғартады. Егер алған жарың жақсы, мінезі...
Жаман еркектің басын
Жақсы қатын хан қылады.
Жақсы еркектің басын
Жаман қатын даң қылады.
Жақсы қатын хан қылады.
Жақсы еркектің басын
Жаман қатын даң қылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі жардың ықпалы адам тағдыры мен абыройына тікелей әсер ететінін айтады. Ту...
Келін қыз болмас,
Күйеу ұл болмас.
Күйеу ұл болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: келін — өзге әулеттен келген адам, ал күйеу — қыздың төркіні үшін бөтен...
Байсыз әйел үйде тұрмас,
Баусыз оймақ қолда тұрмас.
Баусыз оймақ қолда тұрмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — байлығы, дәулеті жоқ әйелдің үй тұрмысын түзеуі қиын, ал бауы жоқ ойма...
Әйелді жаман десең, анаң соның ішінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелге орынсыз тіл тигізбеуді ескертеді. Тура мағынасында: біреудің әйелін жамандасаң, өз...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Қатыныңмен дос бол,
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға кіммен аралассаң, соның ықпалы өзіңе тиетінін айтады. Жақсы жармен тату болсаң, үй...
Анасын көріп қызын ал,
Аяғын көріп асын іш.
Аяғын көріп асын іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы келбетіне ғана емес, шыққан тегіне, тәрбиесіне қарап бағалау керек екенін а...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.