Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.1K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Көшсе, мал семіреді,
Көшпесе, қатын семіреді.
Көшпесе, қатын семіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малды жайылымы шүйгін, шөбі мол жерге көшірсе, ол тез семіреді; ал кө...
Үйінде асы жоқтың,
Түзде досы болмайды.
Түзде досы болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үйінде асы, яғни берекесі мен дастарханы жоқ адамның сыртта дос табуы қ...
Атың жоқ болса, аяғыңа мін,
Аяғың жоқ болса, таяғыңа мін.
Аяғың жоқ болса, таяғыңа мін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қолда бар мүмкіндікті бағалап, қиындықта амал таба білу керегін үйретеді. Тура мағ...
Жетіскен жеті шапан киер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам жетістікке жетсе, сәнді киініп, салтанат құрады деген ой. Астарлы...
Көп жүрген көгерер,
Көл аққан жерге нұр кірер.
Көл аққан жерге нұр кірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп қозғалып, жүрген жері жиі ауысқан адам тіршілік көріп, тәжірибе жи...
Атанның артқаны ас болса да,
ақша болмас.
ақша болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: атан түйенің артқан жүгі ас-азыққа толы болса да, ол ақшаға айналып кет...
Түйені жүгендемейді,
Көп малды түгендемейді.
Көп малды түгендемейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйені жүгендеп, көп малды қайта-қайта түгендеп әуреленудің қажеті жоқ...
Еріншек дүниеден құр қалады.
**Негізгі мағынасы** «Еріншек дүниеден құр қалады» деген мақал жалқау, әрекетсіз адам өмірдің игілігінен, табысынан, мү...
Арық аттан аяғым артық.
**Негізгі мағынасы** «Арық аттан аяғым артық» деген мақалдың тура мағынасы — арық, әлсіз атқа мінгенше, жаяу жүргеннің...
Диқан болсаң, өгізің болсын.
**Негізгі мағынасы** Диқаншылық — табандылықты, даярлықты және жұмысқа жарамды құралды қажет ететін кәсіп. Бұл мақалдың...
Жайлауды жайлап білмеген,
Малды айдап білмейді.
Малды айдап білмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жайлауға дұрыс шығып, қоныс жағдайын танып-білмеген адам малды да дұры...
Күн бұлтты деп,
Жылқыны суармай жүрме.
Жылқыны суармай жүрме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның істі кейінге қалдырмай, алдын ала қамдануын ескертеді. Тура мағынасында: аспан бұ...
Жас өсер, жарлы байыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыт өте келе адамның да, тұрмыстың да өзгеретінін білдіреді. «Жас өсер» дегені — балаң,...
Еңбеққордың ерні майлы,
Жалқаудың басы қаңғы.
Жалқаудың басы қаңғы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің адам өміріндегі орнын айқын көрсетеді. Еңбекқор адам өз ісінің жемісін көріп, бе...
Жазға жетсең, қыс күніңді ұмытпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды келер күнге алдын ала қамдануға шақырады. Жаз — молшылық, жайлылық, береке кезеңі...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.