Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
298.9K
Қаралым
281
Орташа
Сұрыптау:
Күбі де май, күбінің түбі де май.
**Негізгі мағынасы** Күбі – қымыз, айран не май пісетін ыдыс. «Күбі де май, күбінің түбі де май» деген мақалдың тура мағ...
Бейнет көрмеген берекесіздік істейді.
**Негізгі мағынасы** Бейнет көрмеген, қиындықтың дәмін татпаған адам көбіне істің қадірін толық білмейді. Ол еңбектің, ш...
Іздеген мұратына жетер,
Жалқаудың өмірі босқа өтер.
Жалқаудың өмірі босқа өтер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам ізденіп, мақсат қойып, соған табандылықпен ұмтылса, көздегеніне ж...
Ұстамен жақын болсаң, ісің бітеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егер шебер ұстамен аралас, жақын болсаң, оның іс-тәжірибесін көріп, қ...
Түстік өмірің болса,
Күндік дүние жина.
Күндік дүние жина.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қысқа ғұмырдың қадірін біліп, бос жүрмей, тіршілікке пайдасы тиетін іс жасау керег...
Ұстаны соққан пышағынан таниды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның шын шеберлігі мен деңгейі оның жасаған ісінен көрінетінін білдіреді. Тура мағынас...
Түтін түтеткен ыс жұтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: от жағылған, ошақ түтіні шыққан жерде ыстың иісі болады, яғни түтінмен...
Шын аңшының алдына аңның өзі келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — шын мәнінде шебер, тәжірибелі аңшы болса, аңды ұзақ қумай-ақ, ол өзі с...
Бір адамның жаққан отына Он адам жылынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір адамның істеген игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында, біреу жақ...
Еркек көп болса, отын жоқ,
Әйел көп болса, су жоқ.
Әйел көп болса, су жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп еркек жиналса, отын тасып әкелетін, ошаққа жағатын адам азаяды; ал...
Жер отты болса, мал сүтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жердің шөбі шүйгін, оты мол болса, мал жақсы жайылып, сүтті әрі күйлі болатынын білдіреді...
Қазанға не салсаң,
Шөмішіңе сол ілінер.
Шөмішіңе сол ілінер.
**Негізгі мағынасы** Қазанға не салсаң, шөмішіңе де соны ілесің дегені — адам не істесе, соның нәтижесін өзі көреді. Тур...
Талаптың жолы тастан да ауыр.
**Негізгі мағынасы** Талап еткен адамның жолы жеңіл болмайды. Бір мақсатқа жету үшін көп еңбек, сабыр, төзім және табанд...
Егінші мәрт,
Жер жомарт.
Жер жомарт.
**Негізгі мағынасы** Егінші еңбегімен елге ырыс әкелетін қадірлі адам деген ой айтылады. Мақалдың тура мағынасы — егін е...
Бай болайын деген жігіт айырбасшыл,
Адам болайын деген жігіт қарындасшыл.
Адам болайын деген жігіт қарындасшыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас жігіттің болашақтағы бағытын екі түрлі мінезбен өлшейді. «Бай болайын деген жігіт айы...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.