Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
190.8K
Қаралым
179
Орташа
Сұрыптау:
Атасы жер жырта білмегеннің,
Баласы тұқым себе білмейді.
Баласы тұқым себе білмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жер жыртуды білмеген адам егін салудың да жөнін үйрете алмайды. Астарл...
Түзде жүріп, жау жайратқан батырмын,
Үйге келіп, құрт қайнатқан батырмын.
Үйге келіп, құрт қайнатқан батырмын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай ғана айбар көрсетіп, өзін батыр сезінетін, бірақ шын өмірде қарапайым тірлікке де...
Пайдасыз бұлт теңізге жауады.
**Негізгі мағынасы** «Пайдасыз бұлт теңізге жауады» деген мақалдың тура мағынасы — бұлттан түскен жаңбыр теңізге құйылы...
Адамның қолы - гүл, маңдай тері - нұр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның еңбегін жоғары бағалайды. Тура мағынасында, қолмен істелген іс те, маңдай тер де...
Жеріне қарай астығы.
**Негізгі мағынасы** «Жеріне қарай астығы» деген мақал жердің құнары мен жағдайына қарай өнім де әртүрлі болатынын білд...
Аяқ - азамат.
Қол - мүлік,
Бас - сандық,
Тіл - кілт.
Қол - мүлік,
Бас - сандық,
Тіл - кілт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы мүшелерді тек дене бөлшегі ретінде емес, әрқайсысының өмірдегі қызметін ас...
Қазанға не салсаң,
Шөмішіңе сол ілінер.
Шөмішіңе сол ілінер.
**Негізгі мағынасы** Қазанға не салсаң, шөмішіңе де соны ілесің дегені — адам не істесе, соның нәтижесін өзі көреді. Тур...
Түстік өмірің болса,
Күндік дүние жина.
Күндік дүние жина.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қысқа ғұмырдың қадірін біліп, бос жүрмей, тіршілікке пайдасы тиетін іс жасау керег...
Жатқан тастың астымен су ақпайды.
**Негізгі мағынасы** «Жатқан тастың астымен су ақпайды» деген мақалдың тура мағынасы — қозғалмай жатқан тастың астынан...
Шабысы жоқ төбелден,
Терісі кең жабы артық.
Терісі кең жабы артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік те шапшаң емес, шаба алмайтын төбелден гөрі, тұрмысқа төзімді, ж...
Өсер малда өлім жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Өсер малда өлім жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — өсіп-өнетін, көбейетін малда шығын болса да, о...
Диірменнің тасы қатты, ұны тәтті.
**Негізгі мағынасы** Диірменнің тасы қатты болғанымен, одан шыққан ұн тәтті болады. Бұл мақал еңбектің, төзімнің және ау...
Ауру - азығымен.
**Негізгі мағынасы** «Ауру - азығымен» деген мақал адамның дертке шалдығуы көбіне өз тамағының, күнделікті ішіп-жейтiн...
Түтін түтеткен ыс жұтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: от жағылған, ошақ түтіні шыққан жерде ыстың иісі болады, яғни түтінмен...
Жақсы аз, жаман көп,
Бидай аз, сабан көп.
Бидай аз, сабан көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егін орылғанда бидайдан гөрі сабан көп болады. Астарлы мағынасы: дүниед...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.