Ағайынға қарап мал өсер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның малы, дәулеті, шаруасы ағайын-туысқа қарап, солармен аралас-құралас болып, қолдау көрсе көбейеді дегенді білдіреді. Астарлы мағынасы бұдан да терең: адам жалғыз жүріп береке таппайды, туыстың бірлігі, өзара көмегі мен жанашырлығы істі алға бастырады. Яғни, байлықтың, ырыстың, тіршіліктің өсуіне тек еңбек емес, айналадағы ағайынның татулығы да әсер етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «мал» сөзі тек төрт түлікті ғана емес, жалпы дәулет, кәсіп, тұрмыс, береке ұғымын да меңзейді. «Ағайынға қарап» деген тіркес туысқа телміріп отыру емес, ағайынмен сыйласып, ақылдасып, қиындықта сүйеніш болуды білдіреді. Мұнда ағайын — тірек, орта, қорған, ал малдың өсуі — береке мен табыстың артуының бейнесі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасы бизнесінде, шаруашылықта, тіпті күнделікті тіршілікте де мәнін жойған жоқ. Ағайын тату болса, іс жеңіл жүреді, қиындық бірге еңсеріледі. Мысалы, бір отбасы шағын шаруашылық ашып, бірі қаржы салып, бірі еңбек етіп, бірі саудасын жүргізсе, сол іс тезірек өркендейді. Бұл мақал туыстықтың қадірін және бірліктің берекеге бастайтынын аңғартады.