Диқан жерін анасындай сүйеді,
Жер диқанды баласындай сүйеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жер мен диқанның арасындағы қасиетті байланысты білдіреді. Диқан жерді анасындай көріп, аялап баптайды, оған еңбек пен мейірімін аямайды. Ал жер де еңбекті зая кетірмей, диқанға ырыс-несібе, өнім беріп, баласына қамқор болғандай жауап қайтарады. Яғни, жерге құрметпен қараған адам еңбегінің жемісін көреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ана» — мейірім, қамқорлық, қадір тұту, ал «бала» — сүйіспеншілік, қорғаныш, лайықты жауап деген ұғымды береді. Диқанның жерді анасына теңеуі оның жерге жан-тәнімен берілгенін көрсетсе, жердің диқанды баласындай сүюі — адал еңбекке берілетін құт пен берекенің белгісі. Бұл теңеулер табиғат пен адам еңбегінің өзара үйлесімін әдемі ашады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал тек егіншілікке ғана емес, кез келген істі жауапкершілікпен атқаруға қатысты айтылады. Мысалы, бақша өсіретін адам топырақты уақтылы суарып, күтіп-баптаса, сол еңбегінің өтеуін мол өніммен алады. Демек, қандай еңбек болса да, оған құрмет пен ұқыптылық қажет.
Jer dıqandy balasyndaı súıedi.