Еріккен сарт етегін уқалайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бос отырған адамның ермек іздеп, пайдасыз қимылға баруын аңғартады. Тура мағынасында біреу етегін уқалап отырғандай көрінеді, ал астарлы мағынасы — қолы бос, ойы шашыраңқы адамның бос әуреге түсуі, уақытын мәнсіз өткізуі. Халық мұнда жалқаулық пен еріктік адамның бойын босатып, шынайы іске жұмылдырмайтынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
«Сарт» сөзі бұрыннан саудагер, қала адамы деген ұғымда қолданылған. Ал «етегін уқалау» — нақты іс емес, бос қимылдың белгісі. Яғни адам бір нәрсені ойлап тапқансып, бірақ шын мәнінде өнімді еңбекке кіріспей тұр. Бұл образ арқылы мақал адамның әрекетсіздігі мен мақсатсыз тіршілігін әжуа етеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қолы бос, уақытын телефон шұқылап не орынсыз әңгімемен өткізіп жүрген адамға қатысты айтылады. Мысалы, студент сабақ оқымай, тапсырма бастамай, күні бойы бейберекет отыра берсе, үлкендер: «Еріккен сарт етегін уқалайды» деп ескертуі мүмкін. Мақалдың түйіні — бос уақытты бос қимылмен емес, пайдалы іспен өткізу керек.