Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
139.4K
Қаралым
313
Орташа
Сұрыптау:
Ел егессіз болмайды.
**Негізгі мағынасы** «Ел егессіз болмайды» деген мақалдың тура мағынасы — кез келген елдің ішінде пікір қайшылығы, сөз т...
Елдің құты белеңде,
Судың құты тереңде.
Судың құты тереңде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, судың да қадірлі, берекелі жерін меңзейді. Тура мағынасында құт-береке биікте,...
Адырында арқар көп,
Адамында дарқан көп.
Адамында дарқан көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған жердің табиғаты қандай бай, сұлу болса, сол жерде тұратын адамдар да сондай кеңпейі...
Тентегін тыйған ел болар.
**Негізгі мағынасы** «Тентегін тыйған ел болар» деген мақалдың тура мағынасы — ел ішіндегі бұзақы, тәртіпсіз адамға дер...
Тәуекел ел сақтар.
**Негізгі мағынасы** Тәуекел ету — батыл қадам жасау, қорықпай әрекетке көшу деген сөз. Бұл мақалдың тура мағынасы: елді...
Сыр бойы - нұр бойы.
**Негізгі мағынасы** «Сыр бойы – нұр бойы» деген мақал Сырдарияның бойын мекендеген жердің құт-берекесін, көркемдігін ж...
Қазына айтсаң, хан қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазына, байлық, елдің қымбат мүлкі туралы сөз қозғалғанда, тіпті ханны...
Жоқшысы жоқ ел жетім.
**Негізгі мағынасы** «Жоқшысы жоқ ел жетім» деген мақал елдің сөзін сөйлейтін, мұңын мұңдайтын, қамын ойлайтын адамы бо...
Патшасы ақынын іздеген ел бақытты,
Ақыны патшасын іздеген ел бақытсыз.
Ақыны патшасын іздеген ел бақытсыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел басқарған патша мен сөз бастаған ақынның арақатынасы арқылы мемлекеттің берекесін көрс...
Жаман еркек қайғылы,
Өз отының басында.
Жақсы еркек қайғылы,
Отанының басында.
Өз отының басында.
Жақсы еркек қайғылы,
Отанының басында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматтың қадірі мен жауапкершілігін салыстырып көрсетеді. Жаман еркек өз қамын ғана о...
Жылқылы елде жау көп,
Жатақ елде дау көп.
Жатақ елде дау көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тұрмыс-тіршілігіне қарай қауіп пен қайшылықтың да әрқалай болатынын білдіреді. Тур...
Жігіттің күйін сұрама,
Жұрттан сауын сауған соң.
Малдың күйін сұрама,
Қонысынан ауған соң.
Жұрттан сауын сауған соң.
Малдың күйін сұрама,
Қонысынан ауған соң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел-жұртынан, қонысынан айырылған адамның да, малынан ажыраған шаруаның да хәлі ауыр болат...
Жаудың үлкені - елдің жауы,
Даудың үлкені - жердің дауы.
Даудың үлкені - жердің дауы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жау ішіндегі ең қауіптісі — жеке адамға емес, бүкіл елге төнетін жау; д...
Ел айырылса көбіне,
Жол айырылса кеңіне.
Жол айырылса кеңіне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі бірлік бұзылса, ортақ күш те, ортақ бағыт та әлсірейтінін аңғартады. Тура мағ...
Жолбарыстың артында тері,
Батырдың артында елі қалады.
Батырдың артында елі қалады.
**Негізгі мағынасы** Жолбарыс өлсе, артында оның терісі қалады; ал батыр елін қорғап, халық жадында аты мен ісі қалады....
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.