Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
114.7K
Қаралым
257
Орташа
Сұрыптау:
Елің жаман болса,
Бір жақсыны сағала.
Атың жаман болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Бір жақсыны сағала.
Атың жаман болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ортасы нашар, берекесіз болса, адамға жақсы, өнегелі жанға жақындап, соның соңынан...
Жұрт жұтаса - жұтық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ел-жұрт ауыр қиыншылыққа, жұтқа ұшыраса, жеке адамның да жағдайы нашар...
Еңбек ерлікке жеткізер,
Ерлік елдікке жеткізер.
Ерлік елдікке жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің адамды биікке көтеретінін айтады. Адам адал еңбек етіп, табандылық танытса, ол т...
Төрелі жерге ел тоқтайды,
Төбелі жерге мал тоқтайды.
Төбелі жерге мал тоқтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ел отыратын, қоныс қылар жер тегіс, шұрайлы болса, онда халық тұрақтап...
Тәуекел ел сақтар.
**Негізгі мағынасы** Тәуекел ету — батыл қадам жасау, қорықпай әрекетке көшу деген сөз. Бұл мақалдың тура мағынасы: елді...
Ерді ел мүддесі өсіреді.
**Негізгі мағынасы** «Ерді ел мүддесі өсіреді» деген мақалдың тура мағынасы — ер азаматтың тұлға болып қалыптасуына, на...
Ежелгі жауда елдік жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Ежелгі жауда елдік жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — бұрыннан келе жатқан жаумен тату өмір сүру...
Көптен жау құтылмас.
**Негізгі мағынасы** «Көптен жау құтылмас» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамға емес, көпшілікке, ел-жұртқа қарсы...
Жаман еркек қайғылы,
Өз отының басында.
Жақсы еркек қайғылы,
Отанының басында.
Өз отының басында.
Жақсы еркек қайғылы,
Отанының басында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматтың қадірі мен жауапкершілігін салыстырып көрсетеді. Жаман еркек өз қамын ғана о...
Қазақбайдың ұлы болғанша,
Халықбайдың құлы бол.
Халықбайдың құлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — атағы бар, бірақ өзінен шыққан пайдасы жоқ бір әулеттің адамы болғанна...
Табақты үйдің тауығы қос жұмыртқа туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: табақ ұсталатын, дастарханы жиі жайылатын, қонақ көп келетін үйдің тауы...
Төресі бар елдін, төбесі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қандай бір елдің төресі, яғни елді бастайтын басшысы, қадірлі адамы бол...
Жерін қорлаған жерленбей қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өз жерін, елін, атамекенін қорлап, қадірлемеген адам ақырында қадірсіз...
Жаудың үлкені - елдің жауы,
Даудың үлкені - жердің дауы.
Даудың үлкені - жердің дауы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жау ішіндегі ең қауіптісі — жеке адамға емес, бүкіл елге төнетін жау; д...
Ағаш бір жерде өседі.
**Негізгі мағынасы** «Ағаш бір жерде өседі» деген мақал адамға өз орнын, өз топырағын, өз ортасын қадірлеуді меңзейді....
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.