Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
91.1K
Қаралым
204
Орташа
Сұрыптау:
Көрген жерде ауыл бар.
**Негізгі мағынасы** «Көрген жерде ауыл бар» деген мақалдың тура мағынасы — жол жүріп, алысқа шыққан адам қай жерде таны...
Ел шаруасыз болмас,
Ер жарасыз болмас.
Ер жарасыз болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, ердің де тіршілігі себепсіз, қамсыз болмайтынын меңзейді. Тура мағынасында: елд...
Тентегін тыйған ел болар.
**Негізгі мағынасы** «Тентегін тыйған ел болар» деген мақалдың тура мағынасы — ел ішіндегі бұзақы, тәртіпсіз адамға дер...
Ел айырылса көбіне,
Жол айырылса кеңіне.
Жол айырылса кеңіне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі бірлік бұзылса, ортақ күш те, ортақ бағыт та әлсірейтінін аңғартады. Тура мағ...
Азаматын көр де, ауылын таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өзінен бұрын оның шыққан ортасын, тәрбиесін, өскен елін танытады. Яғни азаматтың...
Ел ішінде бір тентек жүрмей ме?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің ішінде де мінезі шәлкес, тәртібі нашар, жұртқа тыныштық бермейті...
Тай тулап үйірінен шықпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жас тай қанша тулап, бұрқ-сарқ етіп мінез көрсетсе де, үйірінен ұзап к...
Үлкен үйдікі ортақ,
Отау үйдікі бұлтақ.
Отау үйдікі бұлтақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен үйде тұрғанның, яғни әулеттің үлкен шаңырағында отырғанның тірліг...
Ел - төр.
**Негізгі мағынасы** «Ел - төр» деген сөздің тура мағынасы — елдің, жұрттың орны биік, қадірі жоғары деген ойды білдіред...
Ел ділімен танылмақ.
**Негізгі мағынасы** Ел ділімен танылмақ дегеніміз — әр халықтың шынайы болмысы, мінезі, тәрбиесі мен өмір сүру салты он...
Көптен жау құтылмас.
**Негізгі мағынасы** «Көптен жау құтылмас» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамға емес, көпшілікке, ел-жұртқа қарсы...
Хан Құдай емес,
Қара қурай емес.
Қара қурай емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: хан да адам, ол Құдай емес; қарапайым пенде де құр кеуіп тұрған қурай с...
Елдің құты белеңде,
Судың құты тереңде.
Судың құты тереңде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, судың да қадірлі, берекелі жерін меңзейді. Тура мағынасында құт-береке биікте,...
Елің жаман болса,
Бір жақсыны сағала.
Атың жаман болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Бір жақсыны сағала.
Атың жаман болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ортасы нашар, берекесіз болса, адамға жақсы, өнегелі жанға жақындап, соның соңынан...
Тауға тау қосылмайды,
Елге ел қосылады.
Елге ел қосылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір тау екіншісіне физикалық түрде қосылмайды, ал ел, халық бір-біріме...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.