Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
134.9K
Қаралым
328
Орташа
Сұрыптау:
Өлсек, көріміз бір,
Шықсақ, төріміз бір.
Шықсақ, төріміз бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өмірде де, өлімде де бірге болу. Астарлы мағынасы — ағайынның, туыстың...
Назыңды ер көтерер,
Ер көтермесе, ел көтерер.
Ер көтермесе, ел көтерер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер-азаматтың жүк көтерер, қолдау көрсетер тірек болатынын айтады. Біреудің назын, өкпе-ре...
Тоқсаны жиналып, тоқты жыққан батырлар,
Сексені жиналып, серке жыққан батырлар.
Сексені жиналып, серке жыққан батырлар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп адамның бір іске жиналғандағы күшін, бірақ сол күштің әрдайым бірдей дәрежеде болмайт...
Көшпелі елде ақың болса,
Көше-көше қасыңа келер.
Көше-көше қасыңа келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонып жүретін елде адамға пайдасы тисе, қадірің білінсе, жұрт се...
Серкесіз қой отары болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қой отарының алдында жол бастайтын серке болмаса, мал шашырап, бағытсыз...
Елді іс біріктіреді, сөз бұзады.
**Негізгі мағынасы** Елдің басын қосатын нәрсе — ортақ іс, ортақ мақсат, бірлескен еңбек. Ал орынсыз, араздық тудыратын...
Тамыр тартқан тарықпас.
**Негізгі мағынасы** Тамыр тартқан тарықпас деген мақалдың тура мағынасы — адам өз тамырын, шығу тегін, туыстық және елд...
Көптескен жау қашырады,
Көмектескен қонақ аттандырады.
Көмектескен қонақ аттандырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адам бірігіп әрекет етсе, жауды да жеңіп, қонақты да құрметтеп шығ...
Күшке күш қосылса - құп,
Елге ел қосылса - құт.
Елге ел қосылса - құт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір күшке екінші күш қосылса, ол күшейеді; бір елге екінші ел қосылса,...
Ел қауымдасса, ер болады,
Ер қауымдасса, ел болады.
Ер қауымдасса, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ел болып, жұрт болып бірігіп әрекет етсе, сол қауымның ішінен қайратты...
Айғыр азынап үйірінен шықпас.
**Негізгі мағынасы** Айғыр азынап үйірінен шықпас деген мақалдың тура мағынасы — айғырдың үйірін тастап, өз бетінше кетп...
Қос аттылымен қол көбейеді,
Қозысымен қой көбейеді.
Қозысымен қой көбейеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі ат мінген адам жүрген жерде іс тездеп, күш артады; қойға қозы қос...
Қылауына қыл түспеген татулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал татулықтың өте таза, мінсіз, ешбір кірбіңсіз екенін білдіреді. Тура мағынасында «қылау» —...
Бір ауылда мың туысқан болғанша,
Әр ауылда бір туысқан болсын.
Әр ауылда бір туысқан болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ауылдың ішінде көп туысың болғанынан гөрі, әр ауылда бір-бір жақын...
Бұтағы көп ағашқа құс қонады.
**Негізгі мағынасы** Бұтағы көп ағашқа құс қонады деген мақалдың тура мағынасы — бұтағы қалың, саясы мол ағашқа құстар...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Алтау ала болса - алдырар.
**Негізгі мағынасы** Төрт адам түгел, яғни ауызбірлікте, тату әрі бір мақсатта болса, кез келген істі жеңіп, нәтижеге же...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.