Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
68.7K
Қаралым
167
Орташа
Сұрыптау:
Жеңілген елде желке жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа тән, ал астарлы мағынасы өте терең. «Жеңілген ел» дегені — жауға,...
Барын ортаға салса, жоқшылыққа саналмас.
**Негізгі мағынасы** Бар бар жерде оны жасырмай, жұртпен бөлісіп, ортақ іске жұмсаса, таршылық жеңілдейді деген ой айтыл...
Кеңес қылған ел азбас,
Кеңінен пішкен тон тозбас.
Кеңінен пішкен тон тозбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел болып ақылдасқан, көптің ойы бір жерге тоғысқан іс берік болады дегенді білдіреді. Ту...
Туған мен туған табысады,
Тумағанға пәле жабысады.
Тумағанға пәле жабысады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір-біріне туған-туыс адамдар оңай тіл табысады, аралары жақын болады....
Қылауына қыл түспеген татулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал татулықтың өте таза, мінсіз, ешбір кірбіңсіз екенін білдіреді. Тура мағынасында «қылау» —...
Екі жақсы таққа таласса,
Ортада қу тойынар.
Ортада қу тойынар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі жақсы, яғни екі беделді не қабілетті адам билікке, орынға немесе б...
Жақ-жақ жүргенше, тақ-тақ жүр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қатар-қатар, бытырамай, бір ізбен, жинақы жүру. Астарлы мағынасы — бір...
Ауылды ала тайдай бүлдіреді.
**Негізгі мағынасы** «Ауылды ала тайдай бүлдіреді» деген мақал ел ішіне іріткі салатын бір адамның бүлікшіл әрекетін бі...
Құс топтанса - ұшайын дегені,
Ел топтанса - көшейін дегені.
Ел топтанса - көшейін дегені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құстар топтасса, қоныс аударуға, ұшып кетуге дайындалғаны; ал ел-жұрт ж...
Қос аттылымен қол көбейеді,
Қозысымен қой көбейеді.
Қозысымен қой көбейеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі ат мінген адам жүрген жерде іс тездеп, күш артады; қойға қозы қос...
Ел егессіз болмайды.
**Негізгі мағынасы** «Ел егессіз болмайды» деген мақалдың тура мағынасы — кез келген елдің ішінде пікір қайшылығы, сөз т...
Серкесіз қой отары болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қой отарының алдында жол бастайтын серке болмаса, мал шашырап, бағытсыз...
Жар құласа, жайын өледі.
**Негізгі мағынасы** «Жар құласа, жайын өледі» мақалы сырттай қарағанда табиғат құбылысын суреттегендей көрінеді, бірақ...
Жалғыз биенің қымызы,
Қарындаспен қағыстырар.
Жалғыз түйенің шұбаты,
Ағайынды табыстырар.
Қарындаспен қағыстырар.
Жалғыз түйенің шұбаты,
Ағайынды табыстырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі ойы — аз болса да, береке мен татулыққа бастайтын нәрсенің қадірі зор. Жалғыз би...
Ел қауымдасса, ер болады,
Ер қауымдасса, ел болады.
Ер қауымдасса, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ел болып, жұрт болып бірігіп әрекет етсе, сол қауымның ішінен қайратты...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
"Сіз", "біз' деген жылы сөз, ағайынға жарасар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста ізетті, сыпайы сөйлеудің маңызын білдіреді. «Сіз», «біз» деген сө...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.