Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
89.4K
Қаралым
217
Орташа
Сұрыптау:
Ағайын бірде араз, бірде тату.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайын-туыстың арасында кейде реніш те, кейде жарастық та болатынын білдіреді. Тура мағын...
Қыдырлы қонақ қыдырып келер,
Қыдыры артынан шұбырып келер.
Қыдыры артынан шұбырып келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қонақтың тек жай келген адам емес, үйге ырыс, береке, қуаныш ала келетінін білдіреді. Тур...
Бақылда бірлік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бақылда, яғни ұсақ тартыс, бәсеке, керісу үстінде татулық болмайды. Ас...
Шеткі ауыл көшсе, ортаңғы ауыл шет болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір елді мекеннің шетінде отырған ауыл көшіп кетсе, бұрын ортасында тұ...
Көрші қадірін не түйе,
Не диірмен қайырады.
Не диірмен қайырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе мен диірмен кейде адамның тұрмыс-тіршілігіне жақын, күнделікті қа...
Жалғыз кісі жау алмас.
**Негізгі мағынасы** «Жалғыз кісі жау алмас» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамның жауға қарсы тұрып, оны жеңуі қиы...
Ел көшті, жау жетті деп,
қашуыңа болайын.
қашуыңа болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ел көшсе де, жау жетсе де, сенің қашып құтылуыңның өзі пайда әкелмейд...
Көзсіз күнелтсең де,
Көпсіз күнелте алмайсың.
Көпсіз күнелте алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жалғыз тіршілік ете алатынын, бірақ ұзақ та, мәнді де ғұмырды елсіз, жұртсыз өткі...
Топтанып ұшқан торғайға,
Тұрымтай да бата алмас.
Тұрымтай да бата алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: топтанып, үйір-үйір болып ұшқан торғайға тұрымтайдың өзі де бата алмайд...
Ел болам десең, сыйлас,
Қор болам десең, қастас.
Қор болам десең, қастас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ел болып тұруы адамдардың бір-біріне құрметпен қарап, татулық сақтай білуіне байлан...
Қойды шартық бүлдіреді,
Елді қортық бүлдіреді.
Елді қортық бүлдіреді.
**Негізгі мағынасы** Қойды шартық бүлдіреді, елді қортық бүлдіреді деген мақалдың тура мағынасы — қой отарында шартық, я...
Түйенің бәрі нар болса,
Жер бетінде жүк қалмас.
Жер бетінде жүк қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер барлық түйе нардай күшті болса, жер бетінде көтерілмеген жүк қалма...
Кең пейілді кемімес.
**Негізгі мағынасы** «Кең пейілді кемімес» деген мақалдың тура мағынасы — жүрегі кең, қолы ашық, ниеті таза адамның бер...
Үзіксіз - үй болмас.
**Негізгі мағынасы** «Үзіксіз - үй болмас» деген мақалдың тура мағынасы — үйдің бір бөлшегі не керегесі үзіліп, ажырап...
Аңдысқан ауыл болмас,
Ерегіскен ел болмас.
Ерегіскен ел болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі қырғи-қабақтық пен ұдайы бақталастықтың береке әкелмейтінін айтады. Тура мағы...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.