Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
101.1K
Қаралым
247
Орташа
Сұрыптау:
Тегін жеген мал тесіп шығады.
**Негізгі мағынасы** Тегін келген нәрсенің сұрауы болады, оңай олжа көбіне опа бермейді. Мақалдың тура мағынасы — малды...
Дүниеқоңыздың ішінде шайтаны бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дүние-мүлікке, байлыққа шектен тыс құныққан адамды сынайды. Тура мағынасында «дүниеқоңыз»...
Жалаңаш кісіні ұры тонамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үстінде ештеңесі жоқ, яғни еш малы, заты, дүниесі жоқ адамды ұры тонама...
Қой мен түйе - байлыққа, жылқы - сәндікке.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал малдың әрқайсысының өз орны бар екенін білдіреді. Қой мен түйе ең алдымен тұрмыстық пайда...
Аты, тоны бар кісіде,
Әзіретәлінің күші бар.
Әзіретәлінің күші бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аты бар, тоны бар кісі сырт көзге сәнді, жинақы, ықпалды көрінеді. Аста...
Аса жаман болмасаң,
Аса жарлы болмассың.
Аса жарлы болмассың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам тым жаман, тым теріс, ешбір іске жарамсыз болып кетпесе, өмірде м...
Ашаршылықта бай баласы бұрын өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ашаршылық, жоқшылық күшейген кезде байдың баласы да алдымен қиналып, т...
Етке тойсам ,сорпаға иттігім жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ет жеп тоя қалса, одан кейін сорпа ішуге құмартпайды. Астарлы мағы...
Түйесі өлген жұртта қалады,
Баласы өлген жұртқа ереді.
Баласы өлген жұртқа ереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйесі өлген жұрттың малы сол жерде қалады, ал баласынан айырылған жұрт...
Жүгерісі барға жұт жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүгерісі, яғни азық-түлігі бар адамның қыс пен қиыншылықтан сескенбеуі....
Өзімдікі деген басын ұстайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам өзінікін қатты қимай, оны қорғап, бас-көз болып ұстайды. Астарлы м...
Жуан ағаштың жаңқасы мол.
**Негізгі мағынасы** «Жуан ағаштың жаңқасы мол» деген мақалдың тура мағынасы — жуан, ірі ағашты жарғанда немесе жонғанд...
Бардың ісі пәрменмен өтер,
Жоқтың ісі арманмен өтер.
Жоқтың ісі арманмен өтер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дүниесі, мүмкіндігі, қолында бар адамы бар кісі ісін тез де оңай бітір...
Өгізімнің өлерін білсем,
Өзбекке сатпас па едім.
Өзбекке сатпас па едім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз өгізінің өлетінін алдын ала білсе, оны тірі кезінде өзбекке са...
Түйе, тайлақ жиғанмен,
Аунайтұғын шаңдақ жоқ.
Аунайтұғын шаңдақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе мен тайлақты көп жинасаң да, аунайтын шаңды жер болмаса, олардың...
Ең көп оқылған
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.