Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
59.4K
Қаралым
145
Орташа
Сұрыптау:
Түйе сойса көп кетеді,
Жаман өкпе етеді.
Жаман өкпе етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе сойылған жерде ет көп болып, оны бөлісуге талас та, реніш те туу...
Сараңдық соңы - арамдық.
**Негізгі мағынасы** Сараңдық адамды тарылтады: өз пайдасын ғана ойлаған кісі бірте-бірте әділ жолдан тайып, өтірікке, қ...
Таразыдан жеген тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал емес жолмен, айламен не қулықпен пайда тапқан адам ешқашан қанағат таба алмайтынын б...
Жалаңаш кісіні ұры тонамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үстінде ештеңесі жоқ, яғни еш малы, заты, дүниесі жоқ адамды ұры тонама...
Қой мен түйе - байлыққа, жылқы - сәндікке.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал малдың әрқайсысының өз орны бар екенін білдіреді. Қой мен түйе ең алдымен тұрмыстық пайда...
Басы қараның бары игі,
Барын берсе, тағы игі.
Барын берсе, тағы игі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазір қолында бар байлық, мал-мүлкі немесе ырысы бар адам жақсы деген...
Түйе сойған жиыннан тоқты сойған той артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе сойып, үлкен жиын өткізгеннен гөрі, тоқты сойып жасалған шағын той...
Қарызың болса, малым бар деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қарыз адамды сақ болуға, артық мақтанбауға шақырады. Тура мағынасы: қолыңда малың, дүниең...
Түйе, тайлақ жиғанмен,
Аунайтұғын шаңдақ жоқ.
Аунайтұғын шаңдақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе мен тайлақты көп жинасаң да, аунайтын шаңды жер болмаса, олардың...
Етке тойсам ,сорпаға иттігім жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ет жеп тоя қалса, одан кейін сорпа ішуге құмартпайды. Астарлы мағы...
Еңбектің көзін тапсаң,
Байлықтың өзін табарсың.
Байлықтың өзін табарсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: еңбектің дұрыс жолын, әдісін тапқан адам нәпақаға да, молшылыққа да жет...
Дүниеқоңыздың ішінде шайтаны бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дүние-мүлікке, байлыққа шектен тыс құныққан адамды сынайды. Тура мағынасында «дүниеқоңыз»...
Толмасқа құйма, тоймасқа берме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға орынсыз жұмсаудың, еңбегі мен қадірін білмейтін жанға бере салудың пайдасыз екенін...
Өгізімнің өлерін білсем,
Өзбекке сатпас па едім.
Өзбекке сатпас па едім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз өгізінің өлетінін алдын ала білсе, оны тірі кезінде өзбекке са...
Жуан ағаштың жаңқасы мол.
**Негізгі мағынасы** «Жуан ағаштың жаңқасы мол» деген мақалдың тура мағынасы — жуан, ірі ағашты жарғанда немесе жонғанд...
Ең көп оқылған
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.