Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
126.1K
Қаралым
308
Орташа
Сұрыптау:
Өгізімнің өлерін білсем,
Өзбекке сатпас па едім.
Өзбекке сатпас па едім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз өгізінің өлетінін алдын ала білсе, оны тірі кезінде өзбекке са...
Жетіскен жеті шапан киер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам жетістікке жетсе, сәнді киініп, салтанат құрады деген ой. Астарлы...
Жерге шыққан жемістен,
Жетіссең де бір аса.
Жетіссең де бір аса.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жерден шыққан жемісті қанша терсең де, оны бір-ақ рет жей аласың. Астар...
Қарау байдан қарыз сұраған күні ажырасасың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қарызды қарау, яғни есеп-қисабы қатал, сараң байдан сұраған адам сол с...
Жуан ағаштың жаңқасы мол.
**Негізгі мағынасы** «Жуан ағаштың жаңқасы мол» деген мақалдың тура мағынасы — жуан, ірі ағашты жарғанда немесе жонғанд...
Толмасқа құйма, тоймасқа берме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға орынсыз жұмсаудың, еңбегі мен қадірін білмейтін жанға бере салудың пайдасыз екенін...
Бардың ісі пәрменмен өтер,
Жоқтың ісі арманмен өтер.
Жоқтың ісі арманмен өтер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дүниесі, мүмкіндігі, қолында бар адамы бар кісі ісін тез де оңай бітір...
Аса жаман болмасаң,
Аса жарлы болмассың.
Аса жарлы болмассың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам тым жаман, тым теріс, ешбір іске жарамсыз болып кетпесе, өмірде м...
Түйе, тайлақ жиғанмен,
Аунайтұғын шаңдақ жоқ.
Аунайтұғын шаңдақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе мен тайлақты көп жинасаң да, аунайтын шаңды жер болмаса, олардың...
Өзімдікі деген басын ұстайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам өзінікін қатты қимай, оны қорғап, бас-көз болып ұстайды. Астарлы м...
Кетер мал қолдың кіріндей.
**Негізгі мағынасы** «Кетер мал қолдың кіріндей» деген мақал дүние-мүлік, дәулет, мал — адамның қолындағы өткінші нәрсе...
Бар қашаған құтылмас,
Жоқ қашаған жеткізбес.
Жоқ қашаған жеткізбес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қолға түскен, иелікте тұрған нәрсе қашса да, одан толық құтыла алмайды...
Түйе сойса көп кетеді,
Жаман өкпе етеді.
Жаман өкпе етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе сойылған жерде ет көп болып, оны бөлісуге талас та, реніш те туу...
Жүгерісі барға жұт жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүгерісі, яғни азық-түлігі бар адамның қыс пен қиыншылықтан сескенбеуі....
Етке тойсам ,сорпаға иттігім жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ет жеп тоя қалса, одан кейін сорпа ішуге құмартпайды. Астарлы мағы...
Ең көп оқылған
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Жаманнан жарты аяқ ас қалады.
**Негізгі мағынасы** Жаман адамнан не пайда, не береке шықпайды деген ой айтылады. Тура мағынада: жаман, сараң не пейілі...
Тамыры берген түйеден ,
Тәңір берген тоқты артық.
Тәңір берген тоқты артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуден сыйға не мұраға келген үлкен мал болғанмен, Алланың нәсіп етке...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.