Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
101.7K
Қаралым
307
Орташа
Сұрыптау:
Бие кәрі, құлын жас,
Келер жылы қолың бос.
Келер жылы қолың бос.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бие қартайса да, құлын әлі жас, сондықтан оның толықтай пайдасын бірден...
Еншісі басқаның ені бөлек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің еншісі, сыбағасы өзгенікінен өзгеше болады, яғни әркімнің үлес...
Балық жеген бағыбас,
Жан-жағымен қағыспас.
Жан-жағымен қағыспас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балық жеп отырған адам асықпайды, айналасындағыға тиіспейді, тыныш отыр...
Жарлылығын жасырған байымас.
**Негізгі мағынасы** Жарлылығын, яғни жоқшылық пен таршылығын жасырып, оны мойындамай жүрген адам шын мәнінде алға баса...
Пұл қадірін сатқан біледі,
Ас қадірін татқан біледі.
Ас қадірін татқан біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақшаның, мал-мүліктің немесе тауардың бағасын оны қолынан өткізіп, саты...
Татқан да бір, тойған да бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аз ғана нәрсе жеп көрсең де, толық тойсаң да, адам үшін дәмнің өзі бір...
Аш адамға бір атан жүк те аз көрінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш жүрген адамға тіпті бір атанның көтерер ауыр жүгі де жеңіл көрінеді....
Азын ашпай жарлы өлер,
Көбін ашпай бай өлер.
Көбін ашпай бай өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адам қолындағы азын да жеп бітірмей, аштан өліп кетуі мүмкін; ба...
Бар шабылса, табылар,
Жоқ шабылса, тарығар.
Жоқ шабылса, тарығар.
**Негізгі мағынасы** Бар нәрсе жұмсалып, тозып, таусылғанмен, оның орнын еңбекпен, ізденіспен қайта табуға болады. Ал жо...
Жазғы жуынды - қыста қатық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жазда сүттен жасалған жуындыны сақтап қойса, қыста ол қатық болып, асқа...
Қыста қарызға қар бермейді.
**Негізгі мағынасы** «Қыста қарызға қар бермейді» деген мақалдың тура мағынасы — қыстың өзінде қар көп болғанымен, оны...
Үйі жоқтың күйі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Үйі жоқ адамның тұрақты тіршілігі, тыныш орны, берекелі ортасы болмайды деген ой айтылады. Тура мағ...
Түзде бұзауы жамырағанның
Үйде айраны төгілер.
Үйде айраны төгілер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай берекелі, малды-дәулетті көрінген үйдің ішкі жағдайы ондай берекеге сай болмауы м...
Кедейге көтере алмастай бас береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамға көтере алмайтын ауыр жүк, яғни шамасынан тыс міндет немес...
Аш ақылымен тоқ болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш адам тек ақылмен ғана қарнын тойдыра алмайды. Астарлы мағынасы: адам...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Тек жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Тек жүрсең – тоқ жүресің деген мақалдың тура мағынасы: адам орынсыз әуреге түспей, сабыр сақтап, қ...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.