Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
101.7K
Қаралым
307
Орташа
Сұрыптау:
Бізден айна мен тарақ қалғалы қашан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға керекті қарапайым тұрмыстық заттар: айна мен тарақтан да жұрдай...
Аз көпке, аш тоққа теңгерілді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аз нәрсе көпке, аш адам тоқ адамға теңелді деген ой. Астарлы мағынасы...
Жарлы байғұс жамалар,
Жамалар да қуанар.
Жамалар да қуанар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: киімі жыртылған, тұрмысы төмен адам жамап-жасқап, барын сақтап киеді, с...
Ит көтінен ине суырған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өте ауыр, жағымсыз әрі бейнетті істі білдіреді. Тура мағынасында — иттің арт жағынан инен...
Ақсақ қой жатып семіреді.
**Негізгі мағынасы** Ақсақ қой жатып семіреді деген мақал сырттай қарағанда аяқ баса алмайтын қойдың көп қозғалмай, жат...
Отқа оралып, суға сүрініп жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам оттың ыстығына да, судың кедергісіне де кезігіп, үнемі ауырлықпен...
Іші ассыз, сырты тонсыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыста өте жүдеу, жоқшылықта өмір сүретінін білдіреді. Тура мағынада — адамның...
Сойса қозы өледі,
Соймаса өзі өледі.
Соймаса өзі өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі ұшты, бірақ түйіні анық жағдайды білдіреді: қай жолды таңдасаң да, бір шығынсыз болма...
Кері кеткен кеусен сұрауға да ерінеді.
**Негізгі мағынасы** Кері кеткен кеусен сұрауға да ерінеді — адам берекеден, ырыстан, немесе дұрыс жолдан айырылып, кері...
Құрғақ талқан жегенді күлдірме,
Жайдақ нарға мінгенді желдірме.
Жайдақ нарға мінгенді желдірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды мазақтамауға, біреудің халіне күліп қарамауға үйретеді. Тура мағынада, құрғақ талқ...
Кедейде лебіз болмас.
**Негізгі мағынасы** «Кедейде лебіз болмас» деген мақал тура мағынасында тұрмысы төмен, жағдайы қиын адамның сөзі өтімд...
Қазына бар жерде жылан бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазына жатқан жерде оны күзететін не қорғайтын жылан бар деген ұғым. А...
Еліктің мойнын оқ кеседі,
Ердің мойнын жоқ кеседі.
Ердің мойнын жоқ кеседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі жағдайды салыстырып, адамның басындағы ең ауыр қасірет — жоқшылық екенін меңзей...
Аш алғырт, тоқ бейғам.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам аш болғанда ойы сергек, қимылы шапшаң болатынын, ал тоқ адам кейде босаңсып, қамсыз...
Жалқаудың соры - байлығы.
**Негізгі мағынасы** «Жалқаудың соры - байлығы» деген мақал жалқау адамның қолында бардың қадірін білмей, еңбексіз келг...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Тек жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Тек жүрсең – тоқ жүресің деген мақалдың тура мағынасы: адам орынсыз әуреге түспей, сабыр сақтап, қ...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.