Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
53.5K
Қаралым
161
Орташа
Сұрыптау:
Әттең, ұн жоқ,
Май болғанда бауырсақ пісіретін.
Май болғанда бауырсақ пісіретін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үйде ұн жоқ, ал май бар болса да, бауырсақ пісіруге мүмкіндік жоқ деге...
Балық байлығы - етек жеңің кепкенше.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балық ұстап, оны күнкөріске пайдаланған адам оның пайдасын ұзақ көрмейд...
Ойлаған ойды, қыстаған тұрмыс аздырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды іштен мүжитін ең ауыр нәрсенің бірі — орындалмай жүрген ой мен таршылыққа түскен т...
Кедейге өлең айтқан да шығын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жағдайы төмен, тұрмысы нашар адамға тіпті өлең айтып, көңіл көтеру де...
Кедейлік кемдік емес.
**Негізгі мағынасы** Кедейлік адамның қадірін түсірмейді деген ой айтылады. Яғни бай болмау — кемшілік емес, ал адамды б...
Ыштаны жоқтың түсіне,
Екі қарыс бөз кіреді.
Екі қарыс бөз кіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық көрген, жоқшылық қысқан адамның ойы да, түсі де тұрмыс қамымен байланысты болаты...
Аш болса, аңдайды,
Тоқ болса, таңдайды.
Тоқ болса, таңдайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы қанағат пен мұқтаждықтың айырмасын көрсетеді. Аш адам қолына түскеннің бәр...
Қайыршыға қайыршы ермейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір қайыршы екіншісіне еріп жүрмейді, өйткені екеуінің де қолында ештең...
Бір киікті бір тау аш қылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бір киікті бір тау аш қылмайды деген мақалдың тура мағынасы — бір тауда бір ғана киік болса, ол ашт...
Қолы қысқаның жолы қысқа.
**Негізгі мағынасы** Қолы қысқа адам — малы, ақшасы, мүмкіндігі аз жан деген тура мағына береді. Астарлы мағынасы бойынш...
Жалқаудың соры - байлығы.
**Негізгі мағынасы** «Жалқаудың соры - байлығы» деген мақал жалқау адамның қолында бардың қадірін білмей, еңбексіз келг...
Кедейшілік шоқтығы - ертеңгі астың жоқтығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедейшіліктің ең ауыр белгісі — ертеңгі күнге азықтың, ырыстың жетпеуі екенін айтады. Тур...
Жарлылығын жасырған байымас.
**Негізгі мағынасы** Жарлылығын, яғни жоқшылық пен таршылығын жасырып, оны мойындамай жүрген адам шын мәнінде алға баса...
Құрғақ талқан жегенді күлдірме,
Жайдақ нарға мінгенді желдірме.
Жайдақ нарға мінгенді желдірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды мазақтамауға, біреудің халіне күліп қарамауға үйретеді. Тура мағынада, құрғақ талқ...
Еліктің мойнын оқ кеседі,
Ердің мойнын жоқ кеседі.
Ердің мойнын жоқ кеседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі жағдайды салыстырып, адамның басындағы ең ауыр қасірет — жоқшылық екенін меңзей...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдір...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.