Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
53.5K
Қаралым
161
Орташа
Сұрыптау:
Қайыр сұрап, зекет береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда кедей адам біреуден қайыр сұрап, соның өзінен зекет беретіндей көрінеді...
Кері кеткен кеусен сұрауға да ерінеді.
**Негізгі мағынасы** Кері кеткен кеусен сұрауға да ерінеді — адам берекеден, ырыстан, немесе дұрыс жолдан айырылып, кері...
Шөлдеген адамға сағым - дария-су.
**Негізгі мағынасы** Шөл қысқан адамға алыстан көрінген сағым нағыз дариядай болып елестейді. Мақалдың тура мағынасы — д...
Аштық ас таңдатпайды.
**Негізгі мағынасы** «Аштық ас таңдатпайды» деген мақалдың тура мағынасы — қатты ашыққан адамға қандай ас берілсе де, о...
Ақымақ астан жеріп, аштан өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адам ас-суға менсінбей қарайды, бар нәрсенің қадірін білмей, ақы...
Іші ассыз, сырты тонсыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыста өте жүдеу, жоқшылықта өмір сүретінін білдіреді. Тура мағынада — адамның...
Кедей нан тапса, ыдысын таппас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тұрмысы төмен, күнкөрісі ауыр адам бір қиындықты жеңсе де, екінші бір мұқтаждыққа ұрынып...
Сауыны аздың жазы қысқа.
**Негізгі мағынасы** «Сауыны аздың жазы қысқа» деген мақалдың тура мағынасы — сауын малы аз үйдің жаз бойы алатын сүті...
Асың бар ма арпадай,
Асып жеуге келгенде,
Сары аяқ семіз марқадай.
Асып жеуге келгенде,
Сары аяқ семіз марқадай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі мәні — адамда бар нәрсені орнымен пайдалана білудің, ысырапқа салынбай, қолдағын...
Ит итаяғын жаламай тойынбайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз несібесін, еңбегін не өзіне тиесілі үлесін қанағат тұтпай, басқаға телміріп кү...
Аш адамға бір атан жүк те аз көрінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш жүрген адамға тіпті бір атанның көтерер ауыр жүгі де жеңіл көрінеді....
Күні өткеннің күні артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өткен күннің қадірін түсіндіреді. Тура мағынасында, бір адамның басынан қиындық, а...
Ергежейліге есектен биік көлік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бойы аласа, шамасы шағын адамға есектен биік міну жоқ, яғни өз деңгейін...
Арба сынса - отын,
Өгіз өлсе - етің.
Өгіз өлсе - етің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын жағдайдың өзінен де пайда таба алатын, шығынға сабырмен қарап, қолда барды кәдеге жа...
Қазына бар жерде жылан бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазына жатқан жерде оны күзететін не қорғайтын жылан бар деген ұғым. А...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдір...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.