Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
625.1K
Қаралым
284
Орташа
Сұрыптау:
Жақсы текшіл, жаман кекшіл.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адам өкпе-ренішті ұзақ сақтамайды, кешірімге бейім келеді, ал жаман адам болса, кішкентай ре...
Түлкінің ақыр тоқтайтыны -
Ішік сататын дүкен.
Ішік сататын дүкен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түлкі ақырында ішік сататын дүкенге келіп тоқтайды. Астарлы мағынасы —...
Майлаған қайысқа ит өш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: май жағылған қайысқа иттің қызығып, жабыса беруі. Астарлы мағынасы: бір...
Сұлу алған жолдасынан айырылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сыртқы сұлулығына ғана қызығып үйленген адам жолдасын жоғалтып алуы м...
Сұлуынан жылуы.
**Негізгі мағынасы** «Сұлуынан жылуы» деген мақал сыртқы көріністен гөрі ішкі мейірім мен адамдық қасиет қымбат екенін...
Алдау мен өтірік - сұмның ісі.
**Негізгі мағынасы** Алдау мен өтірік айтатын адам — сұм, яғни ниеті бұзық, екіжүзді кісі деген ой айтылады. Мақал тура...
Қойдан қалған қозы қасқырға тап болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — отардағы қойдан бөлініп қалған қозы қорғансыз қалып, қасқырға жем бола...
Түздегі май құсса, үйдегі қан құсады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртта, түзде орын алған бір қиындықтың, ысырап пен жауапсыз әрекеттің салдары үй ішіне а...
Ата алмаған атынан көреді,
Қайтып келіп қатынынан көреді.
Қайтып келіп қатынынан көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ашуын өзінен әлсізге немесе өзіне жақын адамға төгуін әжуалайды. Тура мағынасында...
Шортанды деген көлге бар,
Шортан түгіл шабақ жоқ.
Шортан түгіл шабақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір жердің аты айтып тұрғандай мол, бай көрінгенімен, іс жүзінде одан еш пайда, береке та...
Ұзында өшім, қысқада кегім жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі мінезін, сабырын және кең пейілін танытады. Тура мағынасында ұзын нәрседен д...
Қайқы сақалдың ашуы,
Қабанша жармай қайтпайды.
Қабанша жармай қайтпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашуын іште сақтай алмайтын, мінезі қатты, ызасына ерік беретін адам туралы айтады. Тура м...
Күртке күш салсаң өледі,
Өртке күш салсаң сөнеді,
Өртке күш салсаң сөнеді,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күртке де, өрт те күшке көнбейтін, тіпті қарсыласқан сайын қауіпті бол...
Ұры ит тойса да, тіміскілеуін қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұры ит тойса да, айналаны тіміскілеп, бірдеңе іздеп жүреді. Астарлы ма...
Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді.
**Негізгі мағынасы** «Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді» деген мақал әйелдің ұят, иба, тәрбиесі болмаса, отбасының да, орта...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.