Уақыт, замана туралы 419
Уақыт туралы мақал-мәтелдер уақыттың қадірін, сабыр мен ұқыптылықты, сәтті бағалауды үйретеді.
419
Мақал-мәтел
135.5K
Қаралым
323
Орташа
Сұрыптау:
Құс көк сеңгірге бір қонады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде биік мұрат пен үлкен мақсатқа жету әрдайым бола бермейтінін білдіреді. Қ...
Өмірдің өткеніне өкінсең,
Келеріне бекінерсің.
Келеріне бекінерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өткен өміріне қайта-қайта өкінуі алға жүруге кедергі болатынын білдіреді. Өткенд...
Қыс қыстығын қылмаса,
Жаз жаздығын қылмайды.
Жаз жаздығын қылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қыс өзіне тән салқын, қытымыр мінезін көрсетсе, жаз да өз жылуын, жайм...
Еріншекке күнде ертең.
**Негізгі мағынасы** «Еріншекке күнде ертең» мақалы жалқау адамның ісін бүгінге емес, үнемі ертеңге ысыра беретінін біл...
Ер қосы жүре түзеледі.
**Негізгі мағынасы** Ер қосы жүре түзеледі деген мақал адам да, ат та, жолдас та тәжірибе үстінде қалыптасатынын білдіре...
Өлімнен басқаның бәріне асық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сабырлы, байыпты болуға шақырады. Мағынасы: өмірде кез келген істі асықпай, ойланы...
Құдайдың күнінің жаманы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Құдайдың жаратқан күні жаман болмайды деген ой айтылады. Яғни әр күннің өз несібесі, өз ырысы, өз с...
Өлімнен басқаның ертесі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде кейінге қалдыруға болмайтын, бір-ақ рет келетін шындық бар екенін меңзей...
Әр нәрсенің сәті бар.
**Негізгі мағынасы** Әр істің өз уақыты, өз реті, өз қолайлы мезгілі болады. Бір әрекет дәл қазір нәтиже берсе, басқа б...
Бір ас бір асқа орын береді.
**Негізгі мағынасы** «Бір ас бір асқа орын береді» деген мақалдың тура мағынасы — бір рет ішілген не желінген ас келесі...
Кетпенім сай, шотым сай,
Қазсам суға жетемін.
Атаным сай, атым сай,
Көшсем нуға жетемін.
Қазсам суға жетемін.
Атаным сай, атым сай,
Көшсем нуға жетемін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазуға кетпен, шот дайын болса, адам жер қазып суға жете алады; көшке...
Арман ұзақ, ғұмыр қысқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ойы мен арманының шексіз екенін, ал өмірдің уақыты шектеулі екенін білдіреді. Ад...
Келеді деп көп қойдым,
Келмеген соң жеп қойдым.
Келмеген соң жеп қойдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бір нәрсені ұзақ күтіп, бірақ оның уақтылы келмегенін көрсетеді. Тура мағынада —...
Басында бұлағы бар өзен ұзақ ағады.
**Негізгі мағынасы** Басында бұлағы бар өзеннің суы тоқтамай, ұзақ ағады. Тура мағынасы — өзеннің бастау көзі болса, ол...
Қыста жалаңаш жатпа,
Жазда өзің білесің.
Жазда өзің білесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды алдын ала қам жасап, сақ жүруге үндейді. Тура мағынасы: қысқы суықта жалаңаш жатуғ...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Уақыт - қадірін білгенге қазына,
Білмегенге быламық.
Білмегенге быламық.
**Негізгі мағынасы** Уақыттың қадірін түсінген адам оны бағалы қазынадай көреді, өйткені әр сәтті тиімді пайдалану өмірд...
Ерте тұрған әйелдің бір ісі артық,
Ерте тұрған еркектің ырысы артық.
Ерте тұрған еркектің ырысы артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерте тұрып, күнді уақытында бастаған адамның ісі де, несібесі де мол болатынын айтады. Ту...
«Уақыт туралы» мақал-мәтелдер – қазақтың өмірлік тәжірибесінен туған, уақыттың құнын, оның қайта оралмайтын қасиетін еске салатын нақыл сөздер. Бұл топтағы даналық ойлар адамды әр сәтті бағалауға, мақсатқа уақытында ұмтылуға, еріншектік пен кешеуілдің зиянын түсінуге жетелейді.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.