Уақыт, замана туралы 419
Уақыт туралы мақал-мәтелдер уақыттың қадірін, сабыр мен ұқыптылықты, сәтті бағалауды үйретеді.
419
Мақал-мәтел
73.8K
Қаралым
176
Орташа
Сұрыптау:
Өлімнен басқаның бәріне асық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сабырлы, байыпты болуға шақырады. Мағынасы: өмірде кез келген істі асықпай, ойланы...
Мың асуға бір тосу.
**Негізгі мағынасы** «Мың асуға бір тосу» деген мақалдың тура мағынасы — көп асу, көп белдің арасынан бір жерден тосқау...
Орайы келсе, орақ ор,
Кезі келсе, кетпен шап.
Кезі келсе, кетпен шап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істің өз уақыты мен қолайлы сәтін жібермей, мүмкіндікті дер кезінде пайдалану керек деген...
Боларыңда болып өт,
Бозжорғадай желіп өт.
Бозжорғадай желіп өт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің, жастықтың, мүмкіндік пен күш-қуаттың қадірін дер кезінде біл дегенді білдіреді....
Аңырмадан қыдырма жақсы.
**Негізгі мағынасы** «Аңырмадан қыдырма жақсы» деген мақал адамға орынсыз сандалмай, мақсаты бар іске берік болуды үйрет...
Қамданған қапы қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Қамданған адам алдын ала ойлап, керегін түгендеп, сақ жүрсе, қиын сәтте тосылмайды, ұтылмайды. Бұл...
Ұйқы өліммен тең.
**Негізгі мағынасы** «Ұйқы өліммен тең» деген мақал тура мағынасында адам ұзақ ұйықтағанда сыртқы дүниеден уақытша ажыр...
Жастықта ойға алғанның қиыны жоқ,
Қартайғанда ол істің қиюы жоқ.
Қартайғанда ол істің қиюы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жастық шағы мен қарттық шағын салыстырады. Жас кезде күш-қайрат мол, ойға алған і...
Кәрі жатса қунайды,
Жас жүрсе қунайды.
Жас жүрсе қунайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қарт адам жатып, тыныштық тапқанда қуанады, ал жас адам жүріп-тұрып, іс қылып, еңбек етке...
Әр адам - өз заманының баласы.
**Негізгі мағынасы** «Әр адам - өз заманының баласы» деген мақал адамның мінезі, ой-өрісі, тәрбиесі мен өмірге көзқарас...
Еріншек түске дейін ұйықтайды,
Кешке дейін есінейді.
Кешке дейін есінейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еріншектік пен жалқаулықтың адамды кері тартып, уақытын зая кетіретінін білдіреді. Тура м...
Көкте байлау,
Жерде тұрлау жоқ.
Жерде тұрлау жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көкте ештеңені мықтап байлап қою мүмкін емес, жерде де бір орында қазық...
Су бір аққан жерінен мың ағар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су бір арнамен ақса да, кейін сол жерден қайта-қайта ағып, ізін жалғас...
Жастықта еңбек бер,
Қартайғанда дәулет бер.
Қартайғанда дәулет бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды жастық шақта қол қусырып отырмай, еңбек етіп, маңдай тер төгуге шақырады. Жастық —...
Асыққанның асығы таяр.
**Негізгі мағынасы** «Асыққанның асығы таяр» деген мақал адамды сабырлы болуға шақырады. Тура мағынасы бойынша, асығып...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Уақыт - қадірін білгенге қазына,
Білмегенге быламық.
Білмегенге быламық.
**Негізгі мағынасы** Уақыттың қадірін түсінген адам оны бағалы қазынадай көреді, өйткені әр сәтті тиімді пайдалану өмірд...
Заманы бірдің амалы бір.
**Негізгі мағынасы** «Заманы бірдің амалы бір» деген мақал бір дәуірде, бір қоғамда өмір сүрген адамдардың тұрмыс-тірші...
«Уақыт туралы» мақал-мәтелдер – қазақтың өмірлік тәжірибесінен туған, уақыттың құнын, оның қайта оралмайтын қасиетін еске салатын нақыл сөздер. Бұл топтағы даналық ойлар адамды әр сәтті бағалауға, мақсатқа уақытында ұмтылуға, еріншектік пен кешеуілдің зиянын түсінуге жетелейді.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.