Туған - туыс туралы 53
Туған-туыс жайлы мақал-мәтелдер: ағайынның қадірі, бірлік пен бауырмалдықты дәріптейтін халық нақылы.
53
Мақал-мәтелдер
8.8K
Барлық қаралым
166
Орташа қаралым
Мақал-мәтелдер
Сорттау:
Алыста жүрсе кісінескен,
Жақында жүрсе тебіскен.
Жақында жүрсе тебіскен.
Жақын таласса, жатқа жем.
Ағайынның ұрысы - торқаның жыртысы.
Жақынды жат етсең,
Жатқа күлкі боларсың.
Жатқа күлкі боларсың.
Тураушыда да жақының болсын.
Ағайынның көңілі сәл нәрседен қалады.
Адам өз қолын өзі кесе алмайды.
Адасқан қаздай, руы аздай.
Ең көп қаралған осы тақырыпта
Жаман ағайын
бар болса, көре алмайды,
жоқ болса, бере алмайды.
бар болса, көре алмайды,
жоқ болса, бере алмайды.
Нағашы жұрт
жақсылығыңа сүйінеді,
жамандығыңа күйінеді.
әрқашан тілеуіңді тілейді,
тілеуқорлық ниеті билейді.
жақсылығыңа сүйінеді,
жамандығыңа күйінеді.
әрқашан тілеуіңді тілейді,
тілеуқорлық ниеті билейді.
Ағайын
бар болсаң, көре алмайды,
жоқ болсаң, бөліп бере алмайды.
жақсы болсаң, күндейді,
жаман болсаң, жүндейді.
бар болсаң, көре алмайды,
жоқ болсаң, бөліп бере алмайды.
жақсы болсаң, күндейді,
жаман болсаң, жүндейді.
Ата-ананың ақылы
Сайрап жатқан жолмен тең.
Ақылдының ақылы,
Сарқылмайтын көлмен тең.
Сайрап жатқан жолмен тең.
Ақылдының ақылы,
Сарқылмайтын көлмен тең.
Ағайын ала болғанда,
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
«Туған - туыс туралы» мақал-мәтелдер қазақ дүниетанымындағы ағайынның орны, қандас жақындықтың құны және туыстық жауапкершілік жайын айтады. Бұл нақылдар ата-ана, бауыр, нағашы-жиен, құда-жекжат секілді қатынастардың мәнін ашып, татулық пен сыйластықты алға қояды.
Осындай мақалдар қиын сәтте сүйеніш болатын жақынның қадірін, реніштің орнына келісім іздеуді, ұрпаққа үлгі болар адамгершілікті үйретеді. Туыспен араны бекем ұстап, бірлікке шақыратын даналық сөздер күнделікті өмірде де, тәрбиеде де бағыт-бағдар береді.
Осындай мақалдар қиын сәтте сүйеніш болатын жақынның қадірін, реніштің орнына келісім іздеуді, ұрпаққа үлгі болар адамгершілікті үйретеді. Туыспен араны бекем ұстап, бірлікке шақыратын даналық сөздер күнделікті өмірде де, тәрбиеде де бағыт-бағдар береді.