Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
249.8K
Қаралым
297
Орташа
Сұрыптау:
Жабу жауыннан сақтайды,
Жады жауырдан сақтайды.
Жады жауырдан сақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үстіңдегі жабу адамды жауыннан қорғайды, ал жауыр болған жерді әлсін-әл...
Құлайын деп тұрған тамға сүйенбе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құлауға шақ тұрған қабырғаға немесе тамға сүйену қауіпті. Астарлы мағын...
Деңгене жесең етті,
Сүйегі жыртар бетті.
Сүйегі жыртар бетті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — деңгене деген майлы, құнарлы етті тамақ жеген адам тоқ, тойымды болады...
Отты жалынмен сөндірмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: отты үстіне жалын қосып емес, керісінше су, топырақ сияқты қарсы әрекет...
Асыққанның аяғы етегіне оралар.
**Негізгі мағынасы** Асығыстықтың соңы көбіне сәтсіздікке апарады. Мақалдың тура мағынасы — жүгіріп, абайсыз жүрген адам...
Ала жіпті көрген жылан деп қорқады.
**Негізгі мағынасы** Ала жіпті көрген жылан деп қорқады деген мақал адамның өз басынан өткен не естіген жағымсыз оқиғаға...
Жүгірген ит мал санатпайды.
**Негізгі мағынасы** Жүгірген ит малға санатпайды дегені — адам не нәрсеге шамадан тыс ұмтылып, бей-берекет әрекет етсе,...
Тікеннен шошып шоқ басқан.
**Негізгі мағынасы** Тікеннен қорқып, шоқтың үстіне отыру — ұсақ қауіптен шошып, одан да үлкен зиянға ұрыну деген сөз....
Ұрының өзіне сай сырығы бар.
**Негізгі мағынасы** «Ұрының өзіне сай сырығы бар» деген мақалдың тура мағынасы — ұры өз ісіне лайық құралын, айласын т...
Шолақ сай тез тасиды.
**Негізгі мағынасы** «Шолақ сай тез тасиды» деген мақалдың тура мағынасы — қысқа, таяз сайға жаңбыр суы тез жиналып, ле...
Жазға жетсең, қыс күніңді ұмытпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды келер күнге алдын ала қамдануға шақырады. Жаз — молшылық, жайлылық, береке кезеңі...
Аңшының өлімі ауда,
Сушының өлімі суда.
Сушының өлімі суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адамның өз кәсібіне, жүрген жолына сай тағдыры болатынын аңғартады. Тура мағынасында а...
Ауруды өткізіп алсаң, тәуіпке өкпелеме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ауруды бастапқы кезінде емдемей, асқындырып алсаң, кейін дәрігерге неме...
От дегенге ауыз күймес.
**Негізгі мағынасы** «От дегенге ауыз күймес» деген мақал сөзбен ғана қорқытқанға, сырттай айтылған қатерге не жалаң уә...
Үре білмеген ит үйге қонақ келтіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында: үрмейтін ит үйдің қауіпсіздігін қорғай алмайды, сондықтан бөтен адамды...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Ит үреді, керуен көшеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит қанша үрсе де, керуен өз жолымен жүре береді. Астарлы мағынасы: біре...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Битке өкпелеп тоныңды отқа жақпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ, мәнсіз реніштің кесірінен өзіңе үлкен зиян келтірме дегенді білдіреді. Тура мағынас...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.