Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
162.1K
Қаралым
192
Орташа
Сұрыптау:
Соқыр көзіне сенбейді, қолымен көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бір нәрсеге тек есту арқылы емес, өз тәжірибесімен, нақты дәлелімен көз жеткізеті...
Үре білмеген ит үйіне ұры келтірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үре алмайтын ит үйді қорғай алмайды, сондықтан ұрыға тосқауыл бола алма...
Қырдағы қырғауылды қырамын деп,
Үйдегі тазыңнан айырылып қалма.
Үйдегі тазыңнан айырылып қалма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қолдағы барды бағалап, пайдасыз тәуекелге ұрынбауды ескертеді. Тура мағынасында: қ...
Үре білмеген ит үйге қонақ келтіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында: үрмейтін ит үйдің қауіпсіздігін қорғай алмайды, сондықтан бөтен адамды...
Алданған алмай тұрып сенбейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір рет алданып қалған адам келесіде бірден сене қоймайды. Астарлы мағы...
Бас мүлгісе, аяқ сүрінеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам басы мүлгіп, сергектігін жоғалтса, аяғы да сүрініп, қателікке ұры...
Жазда жадырасаң, қыста қалтырайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жазда шектен тыс жайбарақат болып, қамсыз жүрсең, қыс келгенде қиындыққ...
Отқа түссең, шайдай бол,
Пышаққа түссең, қойдай бол.
Пышаққа түссең, қойдай бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қиындыққа тап болғанда сабырлы, төзімді, ұстамды болуға шақырады. Тура мағынада от...
Айғырмен ойнаған ат арқасын алдырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: айғырмен ойнаған ат белі мен арқасына зақым келтіріп алады, яғни өзінен...
Дарияға ат салмай тұрып өткелін тап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген істі асықпай, алдымен ойлап, жолын тауып бастау керек дегенді білдіреді. Тура...
Иесіз есекті бөрі жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: иесі жоқ есекті бөрі оп-оңай алып кетеді, өйткені оны қорғайтын адам жо...
Ат жалдаған өтер, ит жалдаған кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: атты жалға алған адам жолды бітіріп, кейін қайтарады, ал итті жалға алғ...
Шелді көзден шет жүр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сақ болуға, күмәнді, зиянды, пайдасыз нәрседен аулақ жүруге шақырады. Тура мағынас...
Атың тайғақ болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Заманың тайғақ болса,
Бір жақсыны панала.
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Заманың тайғақ болса,
Бір жақсыны панала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде қиындыққа кезіккенде жалғыз қиналмай, сүйеніш таба біл дегенді білдіреді. Тура мағ...
Ауруды өткізіп алсаң, тәуіпке өкпелеме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ауруды бастапқы кезінде емдемей, асқындырып алсаң, кейін дәрігерге неме...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Битке өкпелеп тоныңды отқа жақпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ, мәнсіз реніштің кесірінен өзіңе үлкен зиян келтірме дегенді білдіреді. Тура мағынас...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.