Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
124.3K
Қаралым
147
Орташа
Сұрыптау:
Қыс арбаңды, жаз шанаңды сайла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қысқа арба, жазға шана дайындап қою. Астарлы мағынасы — әр істің өз ме...
Шегірткеден қорыққан егін екпес.
**Негізгі мағынасы** Шегірткеден қорыққан егін екпес деген мақал адамды қауіптеніп, әрекетсіз отыра бермеуге шақырады. Т...
Жаудың сырын жау білмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаудың ішкі ойын, жоспарын, әлсіз не күшті тұстарын жаудың өзі де толы...
Шыбын да аңқаудың аузын аңдиды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аңқау, сенгіш адамның әлсіз тұсын өзгелер оңай пайдаланады дегенді білдіреді. Тура мағына...
Қысасқа - қан, оқысқа - жан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қиянатқа, зұлымдыққа, шектен шыққан озбырлыққа жауап ретінде қантөгіс,...
Ат күйгелек болса, арық болар,
Ер күйгелек болса, кәріп болар.
Ер күйгелек болса, кәріп болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күйгелек, тынымсыз ат арықтап кетеді. Адамға қатысты астарлы мағынасы:...
Аңқау аңдамайды да, алаңдамайды да.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аңқау, яғни аңғарымсыз адам айналасындағы қауіпті де, маңыздыны да бірдей байқамайтынын б...
Далаға түнегенше, молаға түне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — далада қонғаннан гөрі, молада түнеген қауіпсіздеу дегендей естіледі. А...
Оқтаулы мылтық бір күн тұрса, өзі атылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: оқтаулы, яғни оқ-дәрісі салынған мылтық ұзақ жатпай, бір кезде өзінен-ө...
Ақымақ жауынды күні суға түсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адам жауын жауған күні өзенге не суға түссе, қауіптің барын аңға...
Ауылдан шыққан күні байға қон,
Бай таппасаң, сайға қон.
Бай таппасаң, сайға қон.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолға шыққан адамға түнейтін жер керек, ал ең қолайлысы — дәулетті, жа...
Жыланның уы басында,
Бейқамның жауы қасында.
Бейқамның жауы қасында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әрдайым сақ болуға шақырады. Жыланның уы басында болатыны сияқты, қауіп те кейде к...
Қанша берік дегенмен,
Тәуекел де қажиды.
Тәуекел де қажиды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қанша мықты, берік нәрсе болса да, ұзаққа созылған ауыртпалыққа төтеп б...
Жаз сайға қонба,
Қонба қырға қонба.
Қонба қырға қонба.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаз мезгілінде қонысты сайға да, қырға да орналастырма деген ой. Аста...
Қамысты бос ұстасаң қол кесер.
**Негізгі мағынасы** Қамысты бос ұстасаң, оның өткір, қатты сабағы қолды жарақаттауы мүмкін. Астарлы мағынасы — кез келг...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Құланның қасуына мылтықтың басуы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір оқиғаның екінші бір үлкен, күтпеген салдарға ұласатынын білдіреді. Тура мағынасында қ...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.