Олжа туралы 150
Олжа туралы мақал-мәтелдер табыс, несібе және еңбектің өтеуі жайлы халық даналығын жинақтайды.
Күнде бір мақал
«Олжа туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
150
Мақал-мәтел
47.9K
Қаралым
319
Орташа
Сұрыптау:
Күріш арқасында күрмек су ішеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: күріш өскен жерде онымен бірге күрмек те суға қанып өседі. Астарлы…
Ақ түйенің қарны жарылды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ түйенің қарны жарылғандай ерекше бір оқиғаның болғанын білдіреді…
Теңін тапса, тегін бер.
Негізгі мағынасы «Теңін тапса, тегін бер» деген мақал бір заттың не адамның өзіне лайық, бағасын білетін, қадірін…
Ортақ өгізден оңаша бұзау.
Негізгі мағынасы Ортақ өгізден оңаша бұзау — көпке ортақ, сырттай үлкен көрінетін нәрседен гөрі, өзіңе тиесілі шағын…
Кеме келсе, қайық судан шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен кеме келгенде, кіші қайықтың жүруіне орын тарылып, ол су жағасына…
Қанша шешен болса да,
Дауға салма малсызды.
Дауға салма малсызды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сөзге жүйрік, шешен адам болса да, малы жоқ, дәулеті жоқ кісіні даулы…
Жерден жеті қоян тапқандай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір нәрсеге орынсыз асығып, өте қуанып, тіпті таңғалған күйді білдіреді. Тура мағынасында…
Бұйырмағанын айдап жүрмін,
Бұйырғанын шайнап жүрмін.
Бұйырғанын шайнап жүрмін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ырыс-несібесі, бағы мен бұйрығы туралы айтады. Тура мағынасында: біреуге тиесілі…
Кәсіп түбі нәсіп.
Негізгі мағынасы «Кәсіп түбі нәсіп» деген мақалдың тура мағынасы — адам қандай да бір істі қолға алып, еңбек етіп…
Дос та дос, дұшпан да дос мал барында.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қолыңда мал, дәулет, байлық бар кезде айналаңда дос көп көрінеді, тіпті…
Бермесе де бай жақсы,
Жемесе де май жақсы.
Жемесе де май жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда бай адамның өзі бермесе де, оның барлығы елге жұғымды, пайдалы деген ойды…
Бұл не қылған батпан құйрық,
Тегіннен-тегін жатқан құйрық?
Тегіннен-тегін жатқан құйрық?
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда бір нәрсенің оңай, арзан, не себепсіз келгендей көрінуі мүмкін екенін…
Диқан жерін мақтайды,
Балықшы көлін мақтайды,
Кәсіпкер кенін мақтайды.
Балықшы көлін мақтайды,
Кәсіпкер кенін мақтайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әр адам өз еңбегі сіңген, нәпақа тапқан орнын қадірлейді, соны жақсы…
Бал ұстаған бармағын жалайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бал ұстаған адам қолына тиген тәттіден дәм татады, яғни бармағын жалайды…
Көп іздеген көмбенің үстінен шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: көп іздеген адам көмбенің, яғни жасырын қазынаның үстінен түсуі мүмкін…
Базарға бар да, бағыңды сына.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды әрекетке шақырады: ойда ғана жүре бермей, іске кірісіп, өз мүмкіндігін сынап көру…
Шығасы шықпай, кіресі кірмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсе сыртқа шықпай, орнына басқа нәрсе кірмейді деген ой. Астарлы…
Бас-басыңа бай қайда,
Шал да болса тиіп ал.
Шал да болса тиіп ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әркімнің өз басына байлық келе бермейді, қолың жеткенді құр жібермей…
Қой егіз тапса,
Шөптің басы айыр шығады.
Шөптің басы айыр шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қой егіз туса, одан да көп жем-шөп керек болады, сондықтан шөптің басы…
Отын - олжа, су - нұрлық.
Негізгі мағынасы «Отын - олжа, су - нұрлық» деген мақал тіршілікке аса қажет екі нәрсенің қадірін айтады. Отын адамға…
Бір кісі мың кісіге олжа салар.
Негізгі мағынасы «Бір кісі мың кісіге олжа салар» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамның істеген пайдалы ісі көп…
Түгін тартса, түбінен май шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір түп шөптің не бір нәрсенің түгін тартсаң да, түбінен май сияқты мол…
Жарлының ақшасын жаман тауар құртады
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақшасы аз, тұрмысы төмен адам қолындағы азын-аулақ қаржысын сапасыз…
Пайда да бір, аққан су да бір.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — пайда да, аққан су да үздіксіз қозғалып, бір бағытта ағып жатыр деген…
Еттің соры - қуырдақ,
Ұнның соры - бауырсақ.
Ұнның соры - бауырсақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — еттің сорпасы қуырдаққа, ұнның сорпасы бауырсаққа жарайды деген ой…
Дауыл - құйыннан, ақша - тиыннан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аздан жиналып, көп болатынын, ұсақ нәрсенің де үлкен іске бастау екенін білдіреді. Тура…
Май - әулие,
Майсыз жарылқайтын қай әулие?
Майсыз жарылқайтын қай әулие?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — майдың асқа да, тіршілікке де өте пайдалы, қажет нәрсе екенін айту…
Бардың базары жанында.
Негізгі мағынасы «Бардың базары жанында» деген мақалдың тура мағынасы — қолында малы, дүниесі, ырысы бар адамның…
Ер қолында мал тұрмайды,
Елек ішінде су тұрмайды.
Елек ішінде су тұрмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер жігіттің бір орында ұзақ тұрақтамайтынын, арман-мақсатпен, іс-әрекетпен жүретінін…
Берместің асы піспес,
Қазаны оттан түспес.
Қазаны оттан түспес.
Негізгі мағынасы Берместің асы піспес, қазаны оттан түспес деген мақал сараң, қолы ашық емес адамның ырысы да, берекесі…
Байдан пайда құтылмас.
Негізгі мағынасы «Байдан пайда құтылмас» деген мақал бай адамның байлығы мен дәулеті өзінен алшақтап кетпейтінін, яғни…
Алтын шыққан жерді белден қаз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын табылған жерді тереңірек, тіпті белге дейін қаз деген сөз. Астарлы…
Кәсібі бөлектің - нәсібі бөлек.
Негізгі мағынасы Кәсібі бөлек адамның несібесі де, табысы да басқа болады деген сөз. Яғни әркімнің жолы, еңбегі…
Оңай олжа оңалтпас.
Негізгі мағынасы Оңай табылған пайда адамды көп жағдайда түземейді, қайта жалқаулыққа, қанағатсыздыққа немесе орынсыз…
Базары жақын байымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — базары, яғни сауда орны тым жақын тұрған адам тез байымайды. Астарлы…
Жер асыңнан жемес асың көп болсын.
Негізгі мағынасы «Жер асыңнан жемес асың көп болсын» деген сөз адамның ырысы мен несібесі мол болсын деген тілек…
Алтын алсаң, санап ал.
Негізгі мағынасы «Алтын алсаң, санап ал» деген мақал әр істі ұқыппен, есеппен істеу керегін білдіреді. Тура…
Ешкі сойып жесең, бір күндік,
Сауып ішсең, мың күндік.
Сауып ішсең, мың күндік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ешкіні бір рет сойып жесең, одан алған пайдаң бір-ақ күнге жетеді; ал…
Еңбектің көзін тапсаң,
Байлықтың өзін табарсың.
Байлықтың өзін табарсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: еңбектің дұрыс жолын, әдісін тапқан адам нәпақаға да, молшылыққа да…
Ұялмаған бұйырмағанды жейді.
Негізгі мағынасы «Ұялмаған бұйырмағанды жейді» деген мақал адамның ұялшақтық пен тартыншақтыққа салынбай, әрекет етіп…
Ең көп оқылған
Күріш арқасында күрмек су ішеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: күріш өскен жерде онымен бірге күрмек те суға қанып өседі. Астарлы…
Ақ түйенің қарны жарылды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ түйенің қарны жарылғандай ерекше бір оқиғаның болғанын білдіреді…
Теңін тапса, тегін бер.
Негізгі мағынасы «Теңін тапса, тегін бер» деген мақал бір заттың не адамның өзіне лайық, бағасын білетін, қадірін…
Ортақ өгізден оңаша бұзау.
Негізгі мағынасы Ортақ өгізден оңаша бұзау — көпке ортақ, сырттай үлкен көрінетін нәрседен гөрі, өзіңе тиесілі шағын…
Кеме келсе, қайық судан шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен кеме келгенде, кіші қайықтың жүруіне орын тарылып, ол су жағасына…
«Олжа туралы» мақал-мәтелдер қазақтың табыс пен несібе ұғымына көзқарасын, олжаның қадірін және оған апарар жолдың мәнін баяндайды. Бұл топтағы нақылдар олжаның тек кездейсоқтық емес, көбіне еңбек, ептілік, батылдық пен дұрыс мүмкіндік таңдаудың нәтижесі екенін еске салады.
Категориядағы мақалдар олжаға масаттанбау, адал жолмен келген табысты бағалау, берекені сақтай білу сияқты тәрбиелік ойды алға тартады. Сонымен қатар олар тәуекел мен есептің тепе-теңдігін, қанағат пен ынсаптың орнын, ортақ ырысқа көзқарасты да қамтып, күнделікті өмірде шешім қабылдауға бағыт береді.
Категориядағы мақалдар олжаға масаттанбау, адал жолмен келген табысты бағалау, берекені сақтай білу сияқты тәрбиелік ойды алға тартады. Сонымен қатар олар тәуекел мен есептің тепе-теңдігін, қанағат пен ынсаптың орнын, ортақ ырысқа көзқарасты да қамтып, күнделікті өмірде шешім қабылдауға бағыт береді.