Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
304.7K
Қаралым
250
Орташа
Сұрыптау:
Ақымақтың ақылы түстен кейін енеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақ адамға ақыл кеш келеді, яғни ол дұрыс ойды, ескертуді немесе са...
Сабырсыз бақсы жолда отырып бал ашады.
**Негізгі мағынасы** Сабырсыз адам істің жөнін таппай, асығыстықпен әрекет етеді деген ой айтылады. Мақалдың тура мағына...
Арманға дәрмен - демеу.
**Негізгі мағынасы** Арманға жету үшін тек қалау аз, оған күш, жігер, сенім және қолдау қажет деген ойды білдіреді. Адам...
Қиядағыны қыран ғана көреді,
Ұядағыны жылан ғана көреді.
Ұядағыны жылан ғана көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қыран биік қиядан өте алыс жерді шолып көреді, ал ұядағыны жылан сияқты...
Құстың алғанынан салғаны қызық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құс ұстаудың өзінен гөрі, оны торға салып, баптап, күтіп-қағу қызығыра...
Сөзді жүндей сабады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзді орынсыз көпіртіп, мәнін кетіріп айту, бір ойды дәлелсіз соза беру дегенді білдіреді...
Куәсіз істі күмән табады .
**Негізгі мағынасы** Куәсіз істің ақиқаты толық дәлелденбесе, оған күмән мен күдік оңай үйір болады. Яғни бір іс жөнінде...
Желбезекке жебе дарыса,
Балық өрге жүзе алмас.
Балық өрге жүзе алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: желбезекке жебе тисе, балық тыныс ала алмай, жоғары қарай еркін жүзе ал...
Иттің құйрығын тартсаң, орнына барады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: иттің құйрығын тартсаң, ол қайтадан өз орнына, әдеттегі қалпына келеді....
Аш ішектей шұбатылған.
**Негізгі мағынасы** «Аш ішектей шұбатылған» деген мақал бір нәрсенің өте ұзын, созылып жатқан, шеті көрінбейтін күйін...
Жел жеріне, жекен суына.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық, өз орнында ғана жақсы болатынын білдіреді. Тура мағынасында жел...
Ақсаң, селдей бол,
Ессең, желдей бол.
Ессең, желдей бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға істі жартылай емес, бар күш-жігерімен істеуді үйретеді. «Ақсаң» дегені — қимылдаса...
Құлан қырда, құндыз суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр жануардың өзіне лайық мекені болатынын білдіреді. Құлан қырда, кең далада еркін жүреді...
Патша бере алмаған ақылды ойшыл берер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, бір нәрсені патша сияқты ең құдіретті адам да бере алмауы мүмк...
Ойда түп жоқ, ашта күш жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ойы шексіз, ал аш адамның хәлі әлсіз болатынын білдіреді. Тура мағынасында, ойдың...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.