Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
305.5K
Қаралым
251
Орташа
Сұрыптау:
Жаманмен егес, жақсымен кеңес.
**Негізгі мағынасы** «Жаманмен егес, жақсымен кеңес» деген мақал адам кіммен араласса, соның мінезі мен ықпалы өзіне жұ...
Жаның шығып бара ма,
Жаңа келді Тұржағун.
Жаңа келді Тұржағун.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсеге шектен тыс уайымдап, асығып, сасқалақтаған адамға айтылатын мысқыл сөз. Тура...
Сөз жерден ауыр, күннен ыссы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің салмағы мен әсері өте күшті екенін білдіреді. Адамның айтқан бір ауыз сөзі кейде ж...
Сай сайға құяды,
Шұқанаққа дәнеңе жоқ.
Шұқанаққа дәнеңе жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сайдан аққан су сайға барып құяды, ал шұқанақта су тұрмайды, оған еште...
Билігі барда - киелі ауыз,
Билігі кеткенде - күйелі ауыз.
Билігі кеткенде - күйелі ауыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал билік пен беделдің адам сөзінің қабылдануына тікелей әсер ететінін аңғартады. Тура мағын...
Көптің ойы кемеңгер.
**Негізгі мағынасы** Көп адамның ойы бір ғана адамның ойынан тереңірек, салмақтырақ болады. Бұл мақалдың тура мағынасы —...
Арманмен алысқан - тарлан.
**Негізгі мағынасы** Арманмен алысқан тарлан деген сөз өмірде биік мақсат қойып, соған табандылықпен ұмтылған адамды дәр...
Екі шын сөзге бір жалған сөз қосса,
Жұнтиып тұрар.
Бір шын сөзге екі жалған сөз қосса,
Бұлтиып тұрар.
Жұнтиып тұрар.
Бір шын сөзге екі жалған сөз қосса,
Бұлтиып тұрар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің шындығы мен өтірігіне байланысты оның салмағы өзгереді деген ойды білдіреді. Екі ш...
Ашу - алдында, ақыл - соңында.
**Негізгі мағынасы** Адам ашуға беріліп, асығыс сөйлеп не әрекет етсе, кейін өкінуі мүмкін. Сондықтан кез келген істің б...
Өгізді өрге айдағанның өмірі өксиді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өгізді өрге, яғни жоғарыға айдау өте қиын іс, күшті көп қажет етеді....
Әр нәрсе сынарда
өзінен мықтыға тап болады.
өзінен мықтыға тап болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кез келген зат сыналатын, тексерілетін кезде өзінен күштірек нәрсеге ке...
Атты жолдас болмайды арбалымен,
Жортақ жолдас болмайды жорғалымен.
Жортақ жолдас болмайды жорғалымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: атқа арба да, жорғаға жортақ та үйлеспейді, өйткені олардың жүрісі, таб...
Дерексіз сөз нанымсыз.
**Негізгі мағынасы** «Дерексіз сөз нанымсыз» деген мақалдың тура мағынасы — нақты дәлелі, айғағы жоқ сөзге сену қиын. А...
Омыртқаны ұстап отырғанша,
Қабырғаны қағып алып, тастай бер.
Қабырғаны қағып алып, тастай бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әлсіз, сүйенішке жарамайтын нәрсені ұстап отырғанша, одан да әлсіз тұр...
Ойлаған ойды, қыстаған тұрмыс аздырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды іштен мүжитін ең ауыр нәрсенің бірі — орындалмай жүрген ой мен таршылыққа түскен т...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.