Екі шын сөзге бір жалған сөз қосса,
Жұнтиып тұрар.
Бір шын сөзге екі жалған сөз қосса,
Бұлтиып тұрар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің шындығы мен өтірігіне байланысты оның салмағы өзгереді деген ойды білдіреді. Екі шын сөздің арасына бір жалған сөз қосылса да, айтылған ойдың өңі бұзылып, күмән туады, сөздің беделі төмендейді. Ал бір шын сөздің қасына екі жалған сөз қосылса, өтіріктің үлесі басым болып, сөздің өзі шындықтан алыстап, мүлде ісініп, қисынсыз болып көрінеді. Яғни аз ғана өтірік те шындықты былғайды, өтірік көбейсе, сөздің қадірі кетеді.
Образдар мен теңеулер
«Жұнтиып тұрар» дегені — сөздің солғындап, күңгірт тартып, шынайы әсерінен айырылуын меңзейді. «Бұлтиып тұрар» — өтірік көбейгенде сөздің бөртіп, ісініп, шектен шығып, жасанды көрінуін білдіреді. Мұнда сөз тірі нәрседей бейнеленіп, шындық пен жалғандықтың арақатынасы көркем түрде берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әсіресе ақпарат көп заманда өте өзекті. Әлеуметтік желіде немесе жаңалықта бір фактінің қасына екі-үш тексерілмеген сөз қосылса, бүкіл хабарға сенім азаяды. Мысалы, біреу жұмыс орнындағы жағдайды айтып отырып, бір шындықтың үстіне өсек пен ойдан қосылған мәліметтерді араластырса, оның сөзіне әріптестері сенбей қалады. Сондықтан ойды таза, дәл және адал айту керек.
Juntıyp turar.
Bir shyn sózge eki jalǵan sóz qossa,
Bultıyp turar.