Жаның шығып бара ма,
Жаңа келді Тұржағун.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір нәрсеге шектен тыс уайымдап, асығып, сасқалақтаған адамға айтылатын мысқыл сөз. Тура мағынасында «жаның шығып бара ма?» дегені — қатты қиналып, тығырыққа тірелгендей күйді білдіреді. Ал «Жаңа келді Тұржағун» дегені — сабыр сақта, енді ғана келді, әлі бәрі орнына түспеді деген астарлы ой. Яғни, адамды асықпауға, жағдайды байыппен қабылдауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жаның шығып бара ма» тіркесі адамның ішкі мазасыздығын, шыдамсыздығын әсірелеп көрсетеді. Ал «Тұржағун» — нақты адам аты сияқты көрінгенімен, көбіне күтпеген сәтте келген жаңа жағдайдың, жаңа хабардың бейнесі іспетті. Осы арқылы мақал бір сәттік эмоцияға ермей, сабырмен сөйлеу керегін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал біреу ұсақ-түйекке бола қатты абыржып, бәрін дереу шешкісі келгенде орынды айтылады. Мысалы, студент емтихан сұрағын естіген бойда «бәрі бітті» деп уайымдай бастаса, қасындағы адам осы мақалмен оның сабырға келуін еске сала алады. Мұнда негізгі ой — асығыстық пен артық күйзеліс көбіне мәселені шешпей, керісінше қиындатады.
Jańa keldi Turjaǵýn.