Асырайтын жас болса,
Өлетұғын кәрі жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жас адам бар жерде кәріні асырауға мүмкіндік бар, яғни еңбек ете алатын ұрпақ болса, қартқа қарасуға жағдай табылады. Астарлы мағынасы: қоғамда жас буын тірек болып, әлсізге, қартқа қамқорлық жасауға тиіс. Үміт үзбей, «кәрі қалған жерде тіршілік тоқтайды» деп емес, «жас барда өмір жалғасады» деп түсіндіріп, өмірдің заңды жалғасын айтады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жас» — күш-қайрат, еңбек, болашақтың символы. Ал «кәрі» — өмірдің соңғы кезеңі, тәжірибе мен әлсіздіктің бейнесі. «Асырайтын» сөзі тек тамақтандыру емес, бағып-қағу, қамқор болу, жауапкершілік алу дегенді білдіреді. «Өлетұғын кәрі жоқ» дегені — өлім бәріне ортақ, сондықтан кәрілікке қарап торығудың қажеті жоқ, өмір айналымы тоқтамайды деген ой.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-ана мен ата-әжеге қамқор болу, еңбекке жарамды адамның отбасы жауапкершілігін сезінуі керек екенін еске салады. Мысалы, жұмыс істейтін ұл-қыз қарт ата-анасының дәрі-дәрмегін алып, тұрмысын түзеуге көмектессе, осы мақалдың мәні орындалады.
Óletuǵyn kári joq.