Ағайының бай болса,
Асағаның май болар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ағайының дәулетті, жағдайы жақсы болса, сенің де тұрмысыңа соның шарапаты тиеді, ішкен-жегенің молаяды дегенді білдіреді. Ал астарлы мағынасы — туыстың бақ-берекесі, қуаты мен мүмкіндігі жақындарына да әсер етеді. Қазақ ұғымында ағайынның байлығы тек жеке адамның ғана емес, тұтас әулеттің сүйеніші саналған. Сондықтан бұл сөз туыстық байланыстың пайдасын, ағайын арасының өзара жәрдемін аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «асағаның май болар» деген тіркес — молшылықтың, тоқшылықтың белгісі. Майлы ас қазақ танымында құнарлы, қадірлі, берекелі тағамды меңзейді. Мұндағы «бай ағайын» — тірек, қамқор, сүйеу болатын адам образы. Яғни мақал байлықтың өзін ғана емес, сол байлықтың айналаға игілік болып тарауын бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ағайын-туыстың бір-біріне материалдық не рухани демеу болуын айтуда қолданылады. Мысалы, кәсіпкер болып табысқа жеткен аға-інісі кейін өз туыстарын жұмысқа тартып, қиын жағдайда көмектессе, ел оны осы мақалмен сипаттайды.
Asaǵanyń maı bolar.