Жақсы туған жігітке,
Бүкіл ел таласар.

Күнде бір мақал

«Жақсы туған жігітке, Бүкіл ел таласар.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Жақсы болып туған, бойына жақсы қасиет біткен жігітке бүкіл ел таласады: әр ауыл, әр ағайын оны өзінікі деп, өзіне тартқысы келеді. Жақсы азаматты бәрі өзіне туыс, күйеу бала, жолдас еткісі келеді, оның атымен мақтанады. Мақал жақсы адамның көпке ортақ байлық екенін айтады. «Жақсы туған» дегенде тек тектілік емес, мінезі, ақылы, қолы ашықтығы бар азамат айтылады: оның жақсылығы бір үйге сыймай, бүкіл елге тиеді.

Образдар мен теңеулер

Таласу — бір нәрсеге бірнеше адамның қатар ие болғысы келуі. Әдетте мал, жер, жайылым үшін таласады, ал мұнда таластың нысаны — адам. Бұл жақсы жігітті ең қымбат байлықпен теңейді. Қазақ қоғамында жақсы азамат бүкіл рудың, ауылдың мақтанышы болған: «пәленше біздің жиен», «біздің күйеу бала» деп әркім өзіне жақын тартқан. «Бүкіл ел» деген асыра айту таластың ауқымын көрсетеді. Жинақтарда бұл жолдардың қасында «жаман туған жігіттер» туралы жолдар келеді, «таласар» мен «адасар» ұйқасы екеуін байланыстырады.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды жақсы жігітті мақтағанда, оның қадірін ата-анасына айтқанда қолданады: «ұлыңызға бүкіл ел таласады». Интонациясы — мақтау, разылық. Кейде жастарға жақсы азамат болсаң, жұрт өзі іздейді деген ой салу үшін айтылады. Біреуді басқалармен салыстырып, кемсіту үшін айтқан жөн емес. Мысалы, тойда ақсақал: «Жақсы туған жігітке бүкіл ел таласар, мына баланы бәрі күйеу бала еткісі келеді».

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылдың жас дәрігерін көрші аудандар да шақырып, өзіне тартқысы келгенде, анасына көршілер осы мақалды айтады.
— Құрама командаға үш клуб бірден шақырған жас футболшы туралы атасы мақтанышпен осы мақалды айтады.
— Егін жинау кезінде бәріне көмектесетін жігітті әр шаруа қожалығы жұмысқа шақырып таласқанда, бригадир күліп мақалды еске алады.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Жақсы туған жігітке, Бүкіл ел таласар. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Jaqsy týǵan jigitke,
Búkil el talasar.