Жақсыны мақтасаң сақтанады,
Жаманды мақтасаң қомданады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды орынсыз мақтаудың зиянын ескертеді. Жақсы адамды тым асыра дәріптесең, ол өзін жеткілікті санап, абайлығын жоғалтып алуы мүмкін. Ал жаман адамды мақтасаң, ол өркөкіректеніп, жаман қылығын үдете түседі. Яғни, әркімге сөзді де, бағалауды да орнымен айту керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сақтанады» сөзі — жақсы адамның жауапкершілікпен, байыппен әрекет етуін білдіреді. «Қомданады» деген тіркес жаман адамның кеуде керіп, керіліп, өз мінезіне сеніп кетуін меңзейді. Мұнда нақты қимыл емес, адамның ішкі күйі мен мінез өзгерісі бейнелі түрде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жұмыс орнында, отбасында, әлеуметтік желіде жиі қолдануға болады. Мысалы, бір оқушыны шектен тыс мақтай берсе, ол босаңсып, еңбегін азайтуы мүмкін; ал тәртібі нашар адамды орынсыз көтермелесең, өзін дұрыс жолдамын деп ойлап кетеді. Сондықтан адамды мақтағанда шынайылық пен өлшем сақтау маңызды.
Jamandy maqtasań qomdanady.