Жақсыда мін жоң,
Жүйрікте сын жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жақсы адамның бойынан ұсақ мін іздеу орынсыз, ал жүйрік тұлпардың шабысына сын жоқ деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада: мінсіз адам да, кемшіліксіз ат та болмайды. Астарлы мағынасы: шын мәніндегі жақсы кісіге болмашы кемшілікпен тиісу дұрыс емес, оның жалпы жақсы қасиеті басым тұрады. Сол сияқты, нағыз жүйрік аттың жүйріктігі өзінен-ақ көрінеді, оған артық дәлел де, күмән де қажет емес.
Образдар мен теңеулер
«Мін» сөзі — адам бойындағы кемшілік, ұсақ олқылық. «Жүйрік» — тек ат емес, ел ішіндегі озық, іскер, алғыр адамға да меңзеу болады. «Сын жоқ» тіркесі жүйріктің даралығын, шеберлігін көрсетеді. Яғни мақал жақсыны тану үшін оны майда кемшілікпен өлшемей, жалпы болмысымен бағалау керегін ұқтырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал адамдарды әділ бағалауға шақырады. Мысалы, жұмыста өте жауапты, адал қызметкердің бір ұсақ қателігі үшін оның еңбегін жоққа шығармау керек. Немесе талантты оқушының бір сәтсіз жауабына қарап, оны қабілетсіз деу дұрыс емес. Мақалдың тәрбиелік мәні — жақсыны көре білу, орынсыз мін тағудан сақтану.
Júırikte syn joq.