Жақсыда кек жоқ,
Жаманда тек жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы адамның бойында кек сақтамайтын кеңпейіл мінез болатынын айтады. Ол біреудің қателігін кешіре алады, өш алуға ұмтылмайды, араздықты ұзақ ұстамайды. Ал жаман адам керісінше, өз мінін түземей, өзгеге өкпе артып, кекшілдікке бейім келеді. Яғни мақал адамды мінезімен бағалауға, ішкі тазалық пен кешірімділікке үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жақсы» мен «жаман» — тек жеке адам емес, екі түрлі мінездің бейнесі. «Кек» — жүректе сақталған реніш, өшпенділік. «Тек» — ішкі тазару, жақсы қасиет, ізгілік пен адамдық негіз. Жақсыда кек жоқ деу арқылы халық кең жүректі, сабырлы, кешірімді адамды жоғары қояды. Ал жаманда тек жоқ деу — оның бойында тұрақты адамгершілік негіздің әлсіз екенін білдіреді.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал ренжіскен адамдардың арасына татулық орнатуда маңызды. Мысалы, әріптесіңіз сізді түсінбей қатты сөз айтса, жақсы адам сияқты оны кешіріп, жұмысты ушықтырмай жалғастырған дұрыс. Өшпенділік сақталса, қарым-қатынас та, орта да бұзылады.
Jamanda tek joq.