Тіл жүйрік емес, шын жүйрік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — тілдің өзі шапшаң ат сияқты жүйрік емес. Астарлы мағынасы — сөздің бәрі шапшаң айтылғанымен, оның бәрі шындыққа, дәлдікке, іске жарамдылыққа сай бола бермейді. Яғни тек көп сөйлеу немесе орамды тіл адамды оздырады деген сөз емес; нағыз мықтылық — ісімен, шындығымен, нақтылығымен танылу.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тіл» — адамның сөйлеу қабілеті, ал «жүйрік» — бәйгеде озып шығатын жүйрік аттың бейнесі. Мұнда тілдің шапшаңдығы мен жүйріктің шапшаңдығы салыстырылып, сөз бен істің арасы ажыратылады. «Шын жүйрік» дегені — сырттай көрінетін емес, нағыз сыннан өтетін, шын мықты адам немесе шынайы нәтиже. Бұл жерде халық сөздің сәнінен гөрі, оның салмағын жоғары қояды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды асығыс сөйлеп, бірақ нақты дәлел келтіре алмайтын адамдарға қатысты айтуға болады. Мысалы, біреу жиналыста көп уәде беріп, бірақ істі орындамаса, оған осы мақал сай келеді. Ол — сөздің жүйріктігіне емес, шын нәтижеге мән беру керек екенін еске салады.